Arangkada of Leo Lastimosa for December 18, 2008

              NAWILI SA EVAT

 

       Hangtod karon way klarong katin-awan ang Malakanyang nganong ilang gipasagdan ang mga kompaniya sa lana pagpaburot sa ilang ginansiya.  Pinaagi sa paglansang sa tag-as nilang presyo bisan sa padayon nga pagtidlom sa presyo sa lana sa merkado sa kalibotan.  Pulos pagarpar lang ang giluwatan sa pipila ka mga sakop sa gabinete.  Bisan ang ilang panghudlat sa higanteng mga kompaniya sa lana nahunong na.

            Hain na man ang pangisog nilang Neda Direktor Heneral Ralph Recto ug Energy Secretary Angelo Reyes?  Nganong inay masuko nitak-om na man hinuon silang duha?  Human giisnab ug gipakauwawan sa Shell, Petron ug Chevron (kanhi Caltex) ang ilang awhag sa mas ubos nga presyo sa lana?

-o0o-

            Nisamot kaapiki ang Malakanyang sa bag-ong kuwentada nga gipagawas ni Senador Mar Roxas.  Kinsa nidason sa kontrobersiyal niya nga pamalikas sa cha-cha pinaagi sa pagpasangil ni Pres. Arroyo nga nakigkonsabo sa mga kompaniya sa lana.  Gihagit ni Roxas silang Recto ug Reyes pagpagawas sa ilang kaugalingong kuwentada.  Aron matandi sa mga konsumidor sa mas taas nga presyo sa lana.

            Niang kuwentada ni Roxas:

·        Ang diesel tag P23.52 matag litro na lang unta, mas ubos og 31% sa presyo nga gikolekta karon sa mga kompaniya sa lana; ug

·        Ang unleaded gasoline tag P15.35 matag litro na lang unta, o mas ubos og 55% sa presyo karon.

-o0o-

            Ang kasayuran ni Roxas nitakdo sa pag-angkon sa mga eksperto nga sa di pa matapos kining tuiga mas mobarato nang presyo sa gasoline kay sa krudo.  Kini tungod kay sa kataposan ni-epekto na gyod sa industriya ang presensiya sa gagmay nga mga kompaniya sa lana.

            Ang mga karibal sa Shell, Petron ug Chevron direkta nang nangompra sa ilang gasolina gikan sa Singapore.  Nga mas barato kay di na man sila kinahanglan nga mobayad sa lokal nga refineries.  Kon mahinayon ang ilang transaksiyon uban sa Venezuela ug ubang kanasuran, mapugos ang tulo ka mga higante pag-apas sa mas ubos pa gyod nilang presyo.

-o0o-

            Gipasanginlan ni Roxas ang cha-cha nga maoy gipalabi sa pamunoang Arroyo kay sa pagpamugos sa paglaslas sa presyo.  Nahadlok ko nga di lunlon pamolitika ang hinungdan ini.  Samtang di mahitabong palabyon ni Arroyo ang kahigayonan paglugway sa iyang pagpabilin sa gahom kon makalusot ang cha-cha, mas dinalian ug mas hinakog ang hinungdan sa ilang pagpaundayon sa mas taas nga presyo sa lana.

            Kon motidlom ang presyo sa lana tukma sa mas ubos nga ang-ang sa merkado sa kalibotan, motibugsok na sang expanded value added tax (Evat) nga makolekta sa kagamhanan.  Bisan wa nay kaikog sa mga magbubuhis, ang mas gamay nga panudlanan nagkahulogan gihapon nga mas gamay ang mahilabtan.  Inay mamalikas sa cha-cha, silang Roxas ug kaubanan angayng magdali pagbasura o bisan pag-iban na lang sa Evat.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 17, 2008

              P400M ANG PILDE?

 

       Kasaligang tinubdan nagbutyag nga ang Sugbo maoy usa sa labing grabe nga naigo sa pagpanira sa mga bangko sa Legacy Group.  Gibanabana niya nga labing menos P400 milyones ang nabubo sa nagkalainlain nga mga gimik ug mga promo sa mga bangko.  Kasagaran sa mga nabiktima mga magpapatigayon nga Filipino-Chinese.

            Ang labing dagkong mga biktima di motabi sa ilang gidangatan.  Wa pa tingali huwasi sa makalilisang nilang pilde.  Ang pipila mauwaw tingali nga mahibaw-an sa kadaghanan nga nailad sila.  Ang uban dagko tingali kaayo og hiniposan nga minilyon ka pesos nga alkanse kasarangan na lang.  Apan ang labing makaluluoy mao ang gatosan ka retirado ug OFWs nga nawagtangan sa ilang tibuok kinabuhi nga hiniposan.

-o0o-

Kon si Ferdinand Beluan sa PDIC ang tuohan, way binayranay sa depositors sa nanira nga mga bangko sa di pang Pasko karong tuiga.  Samtang nipasalig nga gipaspasan nilang pag-imbentaryo sa mga transaksiyon sa mga bangko, nikumpisal siya nga wa pang kaabot og 50% ang mga dokumento nga ilang nasubli.  Gamay rang kahigayonan nga matumbasan ang kapaspas nila pagpamayad sa depositors sa gagmayng mga bangko sud lang sa pito ka adlaw.

            Makabayad na ba sila sa wa pay Sinulog?  Igo lang nikatawa si Beluan.  Di siya ganahan nga maghisgot og petsa.  Apan nipasalig nga di sila maabtan og unom ka buwan.

-o0o-

            Nipasalig ang kadagkoan sa PDIC nga nia ron sa Sugbo nga matinud-anon silang mopatuman sa mga lagda sa pag-imbentaryo sa mga bangko.  Bisan sa gikatahong kasuod sa kontrobersiyal nga tag-iya sa Legacy nga si Celso delos Angeles ug ni House Speaker Prospero Nograles, nga igsuon sa presidente sa PDIC, si Jose Nograles.

            Matod ni Beluan di sila managana pagkiha sa kadagkoan sa mga bangko kon may mahipos nga mga ebidensiya sa mga pasangil nga nagpautang sila nga way collateral ug mga dokumento ug nga gigamit nilang kuwarta sa depositors pagpamayad sa dunot nga mga utang.  Gipasidan-an hinuong PDIC nga maglisod sila kay sa kasagaran sa nanirang mga bangko wa malista si delos Angeles isip tag-iya.

-o0o-

            Niangkon si Daniel Arcenas, presidente sa Cebu Federation of Rural Banks, nga pipila sa ilang mga sakop naigo sa kahadlok sa depositors sa niaging semana.  Apan sugod niadtong Lunes mas daghan na ang mga deposito nga ilang nadawat kay sa withdrawals.  Nidangop sila sa talagsaong mga paagi pagpakalma sa depositors:

·        Sa usa ka bangko sa habagatang Sugbo, ang manager nipagawas sa tanang pundo nilang kuwarta nga maoy nakapabugnaw sa katawhan nga nag-ilogay na unta pagkuha sa ilang mga deposito; ug

  *   Sa laing bangko sa amihanang Sugbo, ang tag-iya nga tinahud sa lungsod gipalingkod nila atubangan sa bangko pagpasalig sa mga tawo nga luwas ang ilang kuwarta.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 16, 2008

              BALIKAS UG SAPATOS

 

       Ang mga protesta batok sa kahiwian sa kagamhanan ug pribadong sektor wa mabantog sa maayong pamatasan.  Apan kay ang mga puntirya sa ilang mga pagsaway utro man sang way batasan gipasagdan na lang ang way kinutoban nga mga panginsulto ug ubang pakauwaw nga ilang gipasiugdahan.

            Karong bag-o lang, gilabay og tamatis sa militanteng mga pundok ang mga buhatan sa Dole 7 ug Malakanyang sa Sugbo.  Mas kumon ang pagsunog sa effigies sa mga opisyal nga giprotestahan nga gihingpitan sa mga sungay ug ikog.  Wa say tihik-tihik ang slogans nga nagtunglo nila nga mga itoy, mga kawatan ug mga dangan sa katawhan.

-o0o-

            Apan ang kasibaw ug kamabulukon sa nangagi nga mga protesta wa kaandam sa mga hingtungdan, mao nga naukyab ang kadaghanan, sa mosunod nga mga panghitabo:

·        Ang pagbalikas ni Senador Mar Roxas niadtong Sabado sa cha-cha pagpabilin ni Pres. Arroyo sa gahom lapas sa 2010;

·        Ang pagbukhad sa usa ka OFW og plakard nga "No to Cha-Cha" atol sa pakigtagbo ni Arroyo sa mga Pinoy sa Qatar niadtong Sabado; ug

·        Ang masuk-anon nga paglabay sa peryodista nga Iraqi sa iyang duha ka sapatos ngadto ni US Pres. George Bush atol sa press conference sa Baghdad, ulohan sa Iraq.

-o0o-

            Dunay mas makapaukyab nga mga protesta sa nangaging mga higayon sa ubang kanasuran sa kalibotan:  Sama sa paghubo sa kababayen-an o kalalakin-an; pagpagutom; welga sa mga sakyanan; pagbarikada sa mga pabrika o kadalanan; o pagsunog sa kaugalingon.

            Ang mga protesta pulos gitumong di lang sa pagdapit sa pagtagad kon dili pagpapugwat gyod sa mga nagtungkawo sa gahom.  Ang ubang protesta di sama kamalinawon:  Sama sa pag-atake sa mga terorista sa World Trade Trade Center ug Pentagon sa Estados Unidos niadtong 2001 ug sa Mumbai, India sayo ning buwana; ug paghulga paghiwa sa Mindanao gikan sa Republika sa Pilipinas.

-o0o-

            Lang-og na ba kaayong cha-cha nga wa nang kapugong si Roxas sa pagpamalikas ug ang OFW sa pagbukhad sa placard?  Makapasilag na ba pag-ayong gubat sa Iraq nga wa nang kapugong ang peryodista paghimo sa labing grabeng insulto—ang pagpakita ni Bush sa lapalapa sa iyang sapatos (gawas sa seryusong hulga sa pagkabukol kon wa pang kalikay)?

            Mas dako ang gimbuhaton ni Bush pagkumpisal nga iyang giilad ang tibuok kalibotan ug gisakripisyo ang kaliboan ka kinabuhi sa inosenteng mga sibilyan.  Kay sa tulobagon sa peryodista nganong gipili ang presscon paghubo sa iyang sapatos.  Mas dako kay sa obligasyon ni Roxas pagpasabot sa iyang balikas, ug sa gitanggong nga OFW sa Qatar pagpanalipod sa pagamit sa iyang kagawasan sa pagpadayag, ang katungdanan ni Arroyo pagpatin-aw sa iyang paugat sa cha-cha, atubangan sa makabungog nga sentiment sa katawhan pagsalikway sa iyang pamunoan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Jay London  - "I was going to buy a book on hair loss, but the pages kept falling out."

Arangkada of Leo Lastimosa for December 15, 2008

                   LASLAS SA OPEC

 

          Kon haw-ang ang kadaogan nga imong mabatyagan karong adlawa, nga sa kataposan hingpit nang mapatuman ang us-os sa plitehan sa mga sakyanang pamasahero, di kong kabasol nimo.  Ug wa ka mag-inusara.  Kinabag-an sa mga pasahero gikuwangan ra gyod sa nalangay na pag-ayong us-os.

Sa di pa mopagarpar ang kadagkoan sa kagamhanan ning ilang "pinaskohan," angay silang mangayog pasaylo sa dakong inhustisya sa ilang pakigkonsabo sa higanteng mga kompaniya sa lana paglansang sa artipisyal nga kataas sa presyo ug sa paghikaw gikan sa kinabag-an sa ilang makiangayong bahin sa padayon nga di lang  pagtidlom kon dili paghagsa gyod sa presyo sa lana sa merkado sa kalibotan.

-o0o-

          Sa usa sa labing makauuwaw nga paugat sa bag-ong panahon, ang Shell, Petron ug Chevron (kanhi Caltex) nipaus-os lang og P1 sa matag litro sa ilang mga produkto sa lana sa niaging semana.  Kini bisan wa pa nila mapatuman ang dakong laslas nga tukma sa pagtibugsok sa presyo sa lana merkado sa kalibotan ngadto sa $38 na lang matag baril sa sinugdanan ning buwana.

          Nalaslasan nang presyo sa lana og 70% sukad ni nisulbong ngadto sa kinatas-an nga $147 matag baril niadtong Hulyo ning tuiga.  Bahala na kon ang presyo sa lana karon nihagsa na ngadto sa labing ubos nga ang-ang sa niaging upat na ka tuig.  Ang higanteng mga kompaniya sa lana gusto lang mobangil daan sa gipaabot nga pagsaka pagbalik sa presyo kon laslasan nang produksiyon sa Opec karong semanaha.

-o0o-

          Ang kamatuoran mao nga gilaslasan na sa Opec ang ilang produksiyon og duha ka milyon ka baril matag adlaw sa niaging duha ka buwan.  Nakapasaka ni og kadiyot ngadto sa $48 sayo sa niaging semana.  Apan nihagsa ra sab pagbalik ngadto sa $43 pagtapos sa semana.

          Ang gihugun-hugon nga laslas nga laing duha ka milyon ka baril matag adlaw sugod karong semanaha gipaabot nga mapakyas lang gihapon.  Mao nga mas maayo pang di na lang magtihik-tihik ang mga kompaniya sa lana dinhi sa ato pagpakanaog sa ilang presyo ngadto sa matinud-anon nga kaubos.

-o0o-

          Niang mga hinungdan nganong di mosaka ang presyo sa lana:

·        Ang tinuod nga hinungdan sa pagtidlom sa presyo mao ang pagtidlom sa konsumo sa lana;

·        Kon dugangan sa mga sakop sa Opec ang laslas sa ilang produksiyon mosamot pagtidlom ang ilang kita;

·        Dako ang kahigayonan nga motuman ang mga sakop sa Opec sa bisan unsang mauyonan nga laslas sa produksiyon kay kita ra sa lana ang gisaligan sa ilang mga ekonomiya, apil nang Rusya nga susama og produksiyon sa Saudi Arabia apan di sakop sa Opec; ug

*   Ang dakong laslas sa produksiyon sa Opec niadtong 2000 ug 2001 wa makapasaka sa presyo sa lana hangtod nga nisulbong ang kalibotanong konsumo niadtong 2004.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 14, 2008

                        SUMBANAN NI PAREDES

 

            Ang pag-tsinelas di na babag sa hustisya.  Di na monopoliya sa mga nagsapatos ang mga hukmanan.  Ang mga timawa nga may mga kaso sa hukmanan makasud na pagbalik sa Palace of Justice sa Dakbayan sa Sugbo.  Salamat sa paglibkas ni RTC Executive Judge Meinrado Paredes sa di makiangayong pagdili.  Nga nikonbikto nang daan sa mga nagtsinelas.  Kay ang kapakyas pagsul-ob og sapatos nakahikaw man sa ilang tawhanong katungod pagpasaka og kaso ug pagpanalipod sa ilang kaugalingon sa korte.

            Tingali ang pagdili taphaw lang nga pagsuway aron maayong tan-awon ang tanang magsud-gawas sa mga hukmanan.  Angayng pahinumdoman ang mga huwes nga ang kaligdong sa ilang mga hukom di angayng maapektahan sa kasinaw sa sapatos o sa kagubaon sa tsinelas sa ilang gihusay.

-o0o-

            Kalit lang nausab ang dagway sa regional trial courts sa Dakbayan sa Sugbo ubos sa pagduma ni Paredes.  Ang mga hukmanan nga giliminan niadto sa mga pagduda karon nibukas na sa ilang kaugalingon ngadto sa katawhan.  Ang pagtudlo ni Paredes og tigpamaba alang sa hukmanan, si RTC Judge Gabriel Ingles, maoy pagmatuod nga ang mga maghuhukom inay magtago angayng mohangop sa bisan unsang mga pangutana alang nila.

            Ang kabukas nilang Paredes ug kaubanan sukwahi sa salida sa mga nagtungkawo sa gahom sa ilang silingang Kapitolyo.  Inay maminaw, gisapawan sa mas saba nilang sound system ang mga pundok nga igo lang nigamit sa ilang katungod pagprotesta.  Inay modasig og gawasnong pagpadayag, gigukod ang mga nangahas paghupot og sukwahi nga baruganan.

-o0o-

            Angayng hangpon ang awhag ni Paredes sa iyang kaubanang maghuhukom, mga kawani sa hukmanan ug ubang hut-ong sa katilingban paghimog mga sugyot pagpalambo sa pangalagad sa mga hukmanan.  Kay ang mga hukmanan angayng mosilbi di moluba sa batakang panginahanglan sa kaangayan sa katawhan.

            Salamat nga wa siya mosunod sa iyang silingan.  Ang Kapitolyo morag nakalimot na sa ilang tahas.  Inay mopalambo sa mga pangalagad sa mga Sugbuanon, gigamit na man hinuon ang tanang kahigayonan sa pagnegosyo.

-o0o-

            Samtang di pa uwahi ang tanan, si Gobernador Gwen Garcia angayng mosunod sa maayong sumbanan ni Paredes.  Suluguon siya sa mga Sugbuanon.  Di magpapatigayon nga mopahimus pagpaginansiya sa tanang transaksiyon—gikan sa pagpahamtang og parking fee sa Capitol compound ngadto sa pagbawi sa mga luna nga gihatag sa maayong kabubut-on sa iyang gisundan nga mga gobernador, apil na sa iyang kaugalingong amahan.

            Dakong eskandalo ang pagpagawal sa dakong katigayonan sa Kapitolyo aron pagpangangkon nga ang Sugbo maoy labing adunahan.  Atubangan sa pait nga kamatuoran nga ang district hospitals di kaatiman sa mga pasyente ug may nangasunog nga mga tulonghaan nga wa pa mapabarug pagbalik.  Nagkinahanglan tag suruy-suroy pagsusi sa tinuod nga kahimtang sa mga Sugbuanon.  Di pagdason sa pantasya sa kaharuhay ug kaadunahan sa mga namunoan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 13, 2008

                   MAS DAKONG ILAD

 

          Usa ka kawani sa dakong kompaniya sa Sugbo nikonsulta nako sa iyang nadawat nga text message.  Nga nagpahibawo nga nakadaog siya og P50 milyones gikan sa ABS-CBN Foundation.  Kay kadaghan na man kong napahibawo sa among modus, ako siyang giingnan nga ilad ang text.  Nga way kuwarta ang foundation nga ipanghatag sa raffle nga wa niya maapili.  Gawas nga wa mabatasan sa foundation ang pagpasiugda og mga raffle.

          Niinsistir siya nga katuohan ang text kay gikan gyod ni Mike Lopez.  Ako siyang gipahibawo nga ang tagduma sa foundation mao si Gina Lopez.  Ako sang gipahinumdoman nga si bisan kinsa makapangangkon og bisan unsang ngan sa text.  Labi na kon ang makadawat motuo dayon.

-o0o-

          Sa laktod, nasuko siya nako.  Gipasanginlan pa ko nga nasina lang sa iyang kadaogan.  Nga wa kong kaila sa tinuod nga kamanggihatagon sa pamilya nga nanag-iya sa sibyaanan nga akong gitrabahoan.  Nga kon makahigayon siya pakigsulti sa mga Lopez, sultihan niya sila nga wa koy bilib sa ilang pamilya.

          Pila na ka buwan ang nilabay human ko niya balikasa sa text.  Hangtod karon wa pa ko ipatawag sa mga Lopez.  Ni sa ABS-CBN Foundation.  Nahadlok kong natinuod ang una nakong kahadlok.  Nga wa kadaog og P50 milyones ang kawani nga nasuko nako.  Nanghinaot lang ko nga nakamatngon siya sa ilad sa wa pa makahatag sa tanang gipangayo sa nagpailang si Mike Lopez.

-o0o-

          Mao nay labing dakong alas sa mga mangingilad.  Kasagaran sa ilang mga biktima andam nga magpailad nila.  Nangandoy og laktod nga katigayonan.  Maong inay kasuk-an ang mangingilad, ang mga nibaraw sa transaksiyon maoy giaway.  Maoy gipasanginlan nga nisabotahe sa himaya nga gamay na lang og kuwang nga makab-ot.

          Samtang duna pay mga tawo nga magdumili pagkugi ug pagpaningkamot, nga igo lang maghayang-hayang nga magpaabot sa ilang suwerte, o text, o DYM (double your money promo sa nag-holiday na nga mga bangko), duna pa gyoy maglumpayat sa mga bolatik sa diha-diha nga katigayonan.

-o0o-

          Di hinuon tanang biktima mga tapolan nga nagsige lag atang sa sunod nga text message, o sa resulta sa lotto, o sa mga tseke sa DYM.  Pipila nila nagtinarung pagpanginabuhi apan namasin sa mas haruhayng ugma.  Igo lang nipahimus sa gipakaingon nilang makiangayon nga kahigayonan paglambo.

          Anhi unta mosud ang kagamhanan.  Tapakan ang buslot sa mga lagda.  Nga gilusotan sa mga nagpatuong manluluwas.  Uban sa mga saad sa di na katuohang mga ganti—doblehong kuwarta human sa lima ka tuig, o P50 milyones kon mohatag og lima ka phone cards.  Apan unsaon man ni pagbaraw kon ang kagamhanan mopagawal sab nga P170 milyones nay premyo sa lotto?  Unsaon man pagsilot ang mga mangingilad kon paugat lay itubag kon masakpang nangawat og piniliay ug nanulis sa nasudnong katigayonan?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 12, 2008

              ILAD SA BANGKO

 

       Kaluoy sa depositors sa rural banks nga nanira.  Kinandadohang ganghaan og notisya sa "bank holiday" mao na lay nisugat nila.  Way katin-awan.  Mga guwardiya ray niatubang nila.  Nga utro sang gibutaan nganong wa na mangabli ang mga bangko nga ilang gibantayan.  Wa nang kahibawo kanus-a makuha ang kuwartang ilang hinagoan.  Wa pa gyoy katin-awan nga nadawat sa pait nilang gidangatan.

            Di tang kapaabot sa mga bangko nga mopahibawong daan sa ilang bank holiday.  Tino nga matilok ang ilang pundo sa mga kliyente nga maglumba pagkuha sa ilang deposito.  Apan duna unta dayoy katin-awan nga luwatan sa pagpanira na nila.  Ang pagtak-om sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) wa katabang pagpasabot sa mga biktima.

-o0o-

            Atubangan sa kalibotanong krisis sa ekonomiya, labihan kamahinungdanon ang pagpalambo sa pagsalig sa katawhan sa mga bangko.  Ang pagpanira sa pipila ka rural banks di makarepresentar sa kinatibuk-ang kahimsog sa mga bangko sa nasud.  Apan ang dakong haw-ang sa kasayuran, nga sayon ra untang tapakan kon may nangatubang ug nipasabot pa lang dayon sa naigo nga depositors, makatay-og sa tibuok industriya.

            Tukma nga kasayuran ray makapakalma sa katawhan.  Kon magkarakara na sila, kon makahukom na pagkuha sa ilang kuwarta, way bangko nga makalahutay, way bangko bisan unsa kadako ug kadato nga magpabiling magbarug.  Ang pangiyugpos sa BSP ug ubang mga haligi sa industriya, atubangan sa kahadlok nga nituybo nang daan sa paghagsa sa higanteng mga institusyon sa panalapi sa Estados Unidos ug ubang kanasuran, kuyaw nga mamahimong sentensiya sa kamatayon sa industriya.

-o0o-

            Angayng hingusgan sa kagamhanan ang kampanya pagkumbinser sa katawhan pagpabilin sa ilang kuwarta sa bangko.  Kay mao ra ning paagiha nga magpabiling buhi ang ekonomiya.  Kay ang ilang kuwarta sa mga bangko magamit sa pagpahuwam sa ubang mga bangko ug mga institusyon ug pagpalihok sa tanang industriya.

            Kon magpasuwabi nang kahadlok sa katawhan, nga mapugos na sila pagtipig sa ilang kuwarta, goodbye bunot na lang ang mga bangko.  Ug ang kinatibuk-ang ekonomiya.  Wa nay kuwarta nga mopalihok sa patigayon.  Wa nay kuwarta nga mahuwaman sa nagtakilid nga mga negosyo.  Mapapas ang mga trabaho.  Ug mohagsa ang nasud.

-o0o-

            Gawas sa paghatag og tukma ug dinaliang kasayuran sa katawhan, ang BSP ug ubang buhatan sa kagamhanan angayng mobaraw sa mga bangko ug ubang mga institusyon nga mosaad sa buwan ug mga bituon aron lang makuha ang hiniposang kuwarta sa mga retirado, OFWs ug ubang inosenteng depositors.

            Ang pagkabiktima sa kaliboan ka mga tawo nagmatuod nga napakyas ang BSP ug ang kagamhanan pagpanalipod nila.  Ang pagpanira sa pipila ka mga bangko nagmatuod nga nagpabaya sila sa pagpatuman sa batakan nga mga lagda pagpanalipod sa katawhan gikan mapahimuslanon nga mga mangingilad.  Ma-higala man ni Bise Presidente Noli de Castro o dili.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Jay Leno  - "The reason there are two senators for each state is so that one can be the designated driver."

Arangkada of Leo Lastimosa for December 11, 2008

              LUNSAY NGA DAYGON

 

       Una namong panaygon gidominahan sa alingisig kaayong tingog sa tansan ug sa naglagubo nga kuba sa among dughan.  Wa pay nakatungtong namo sa Grade 1 ingon ining mga adlawa sa Disyembre, kapid-an na ka katuigan ang nilabay, nagkasabot ming manaygon.  Wa mi magsabot unsay kantahon.  Wa gani mi magsusi kamao ba ming manganta.

            Diha na mi kamatngon sa kakuwang sa among pangandam pagtungod sa unang bay nga among napilian.  Ang mahigalaon nga paghot sa iro maoy nakapugwat namo nga malingaw ang mga tagbalay kon ang mga tansan ug tigidig sa among mga kasingkasing ray saligan.  Malipayon kong motaho ninyo nga sa unang linya ra sa Kasadya Ning Taknaa mi wa magkadungan.

-o0o-

            Samtang nagkakusog nagkatibuok ang among hinugpong nga tingog.  Nga ang iro nihunong pagpaghot ug ang tagbalay nanambo sa bintana.  Nanakod tingali ang among kamaya kay nibathay man sa iyang mga ngabil ang tam-is nga pahiyom.  Wa mi kopya sa kanta nga gitamdan.  Apan nasag-ulo namo ang tanang linya.  Morang nagtinabuylog pag-awas gikan sa nagbutuk-butok namong dughan.

            Mora ming gibayaw pagkahuman sa among awit.  Mora mig nakahilwas sa kalalim nga nakapaburot sa among diwa.  Sa among kalinghod, morag nahingkod ang among pagkalinalang.  Nituyhakaw ang among kaamgohan sa tinuorayng kahulogan sa pagpakabata sa Labawng Makagagahom.  Sa wa pa itunol sa tagbalay ang mga sensilyo, nakalawat nang tinuod namong pinaskohan.

-o0o-

            Ambot pila na lang sa mga panaygon karon ang sama kalunsay.  Tingali tungod kadto sa among ka-inosente.  Nanaygon mi pagpaambit sa among kalipay ug kahinangop.  Wa mamantsahi og laing katuyoan.

Tingali tungod to kay bisan way mohatag may pagkaon nga nagpaabot sa tagsa-tagsa namo ka pinuy-anan.  Mao nga di mi kinahanglang mamugos.  Ni kinahanglan nga manghudlat pagpangagis ginamit ang mga tansan kon di pahalipayan ang among kahago.

Tingali tungod to kay di hago ni budlay ang among pagpanaygon.  Kon dili among gamayng tampo pagdudagang sa kadasig sa kalibotanong kasaulogan.

-o0o-

            Karon wa nay luna ang lunsay nga panaygon.  Kinahanglan na nga molukat og permiso.  Kinahanglan na nga mananghid sa mga tagbalay.  Kinahanglan na nga mohatag daan og lista unsay padulngan sa dinaygonan.  Labaw sa tanan kinahanglan na nga sag-uluhon ug ayuhon pagkanta aron di batuon.  O abugon.

            Ambot tungod ba sa kakilas sa palibot o sa kalisod sa panahon, kasagaran sa mga daygonan aslom nag pahiyom.  Tungod sa kakuti, ang mga daygonan bug-atan nang mohatag ug ang mga mananaygon kuwangan na kon ang-ang ang pinaskohan.  Sa bag-ong panahon, ang labing maayong panaygon mao ang gihimo sa mga banda, o ang may sound system.  Ang nanglugsong nga taga bukid ug ang karaan nilang mga saluma, sama namo ug sa among daygon kapid-an ka katuigan nang nilabay, labay-labayan o bugalbugalan na lang.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com