Arangkada of Leo Lastimosa for September 19, 2008

          BUNO SA MANDAUE

 

          Tinahud nga Mandauehanon nipasabot nako nga bisan sa akong mga pagsaway sa kapakyas ni Mandaue City Mayor Jonas Cortes pagkumbinser sa mga molupyo nga takos siyang makapanimon sa dakbayan bisan sa way kinutobang pagbabag ug panlawgaw sa pundok ni kanhi mayor Teddy Ouano, mas maayo gihapon nga mayor si Cortes kay ni Ouano kay:

·        Wa mahilambigit si Cortes sa makauuwaw nga overpricing sa deco lampposts sa niaging Asean Summit ug bisan sa lampposts sa plaza sa City Hall sa wa pang summit; ug

·        Wa malutsi si Cortes sa gihulagway sa kapolisan nga labing dakong laboratoryo sa shabu sa tibuok Asya.

-o0o-

          Matod niya samtang may sukaranan ang pagpanaway sa dakong papel nga gihatag ni Cortes ngadto sa iyang mga kabanay, di kapasanginlan si Cortes nga nitudlo sa iyang mga kadugo, hingpit sa suholan ug mga benepisyo nga naglakip sa luhong mga sakyanan, aron pagsukit-sukit ni bisan kinsang may transaksiyon sa iyang buhatan.

          Gihulagway niya ang mga kadugo ni Cortes nga matinud-anon gyod nga nagtinguha pagtabang sa Mandaue.  Niangkon hinuon siya nga may pipila sab ka kadugo ang mayor nga gidudahang may personal nga mga interes.  Apan niinsistir siya nga lahi ra kaayo sila sa mga kabanay Ouano.  Nga human sa 18 ka tuig nga pamunoan sa mga Ouano way ikapakita nga bisan unsang natampo pagpalambo sa Mandaue.

-o0o-

          Bisan mga anghel pa ang mga paryente ni Cortes, supak ko sa iyang dayag kaayo nga pagsandig nila sa mahinungdanon nga mga transaksiyon sa Mandaue.  Wa tuod silay gihuptan nga mga buhaton o klarong gahom, ni gidawat nga suholan ug mga benepisyo.  Apan wa sab silay accountability ngadto sa mga magbubuhis.

          Ang ka-way suholan sa iyang mga paryente di makapapas sa dakong influencia nga iyang gitugyan nila.  Maong may sukaranan ang awhag sa mga dumadapig ni Ouano, bahala na kon way moral nga katungod ang ilang amo pagdason sa argumento, nga angayng ipakita nang Cortes nga makabarug na siya sa iyang kaugalingong mga tiil.

-o0o-

          Laing Mandauehanon nikumbinser nako nga ang mga Mandauehanon ra usab ang mabasol sa nahitabo karon sa dakbayan.  Kay kon wa pa lang unta nila sagola pagpili ang mga representante sa duha ka sanga sa City Hall, di unta sila magbuwang karon.  Matod niya kahapsay unta sa Mandaue kon si Glenn Bercede pay tagduma sa Sangguniang Panlungsod.

          O kon si Jonkie Ouano pa lang untay gipares ni Bise Mayor Carlo Fortuna, nitataw siya nga mahimong hapsay ang pamunoan.  Apan ang dakong mayoriya ni Cortes batok ni Jonkie maoy di malalis nga ebidensiya sa pagsalikway sa mga Mandauehanon sa nangalisbong pamunoan sa mga Ouano.  Ug kay giusikan man ni Fortuna ang mandato alang niya, peligrong mangalisbo na sab sama sa iyang mga padrino.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 18, 2008

            ATRASO SA TSINELAS

 

            Unsa man intawoy atraso sa tsinelas?  Nga gipakasama man nga morang sangla sa nagkalainlaing mga buhatan sa kagamhanan?  Tungod sa daghang mga kaso sa kawat sa nagkalainlaing mga hukmanan sa Dakbayan sa Sugbo, ang mga nag-tsinelas gidid-an nang makasud sa Palace of Justice.  Karong bag-o, ang Land Transportation Office (LTO) nipahamtang og dagkong multa batok sa mga magsakay og motorsiklo nga mag-tsinelas.

            Kanus-a man nahimo ang tsinelas nga simbolo sa krimen?  May ebidensiya bang mga maghuhukom nga nag-tsinelas ang tanang nanghilabot sa kabtangan sa ilang mga sala?  May pagtuon bang LTO nga ang mga nag-tsinelas nga mga motorista mao ang hinungdan sa mga aksidente sa kadalanan?

-o0o-

            Sakto si RTC Judge Meinrado Paredes.  Dihang emosyonal niyang gisaway ang lagda nga nagdili sa mga nag-tsinelas pagsud sa mga hukmanan.  Ang mga nag-sapatos na ba lang diay ang makapangayo og hustisya gikan sa mga hukmanan?  Ang mga sinaw ra ba diay og sapatos ang makapasaka og mga kaso pagpanalipod sa ilang katungod?  Diin mang langoba umola ang lagda nga ang mga nag-tsinelas wa nay katungod pagpanalipod sa ilang kaugalingon atubangan sa mga hukmanan?

            Mapaubsanon ming mosugyot nga ang bag-ong pangu sa mga maghuhukom sa Sugbo mobasura sa binuang nga lagda sa labing daling panahon.  Tungod ug alang sa kaangayan.  Ug aron pagpatigbabaw sa kaligdong sa tsinelas.

-o0o-

            Ubos sa bag-ong lagda sa LTO, ang masakpang mag-tsinelas nga mag-motorsiklo multahan og gikan sa P500 ngadto sa P1,000.  Samang lagda nimando sab nila pagsul-ob og baga nga karsones, baga nga jackets, baga nga antipara, baga nga guwantis ug panit nga boots.

            Di lang una ta mangutana unsa kabaga ang komisyon nga nadawat sa mga nag-umol sa lagda gikan sa mga pabrika sa mga produktong nahisgutan sa itaas.  Di lang sab ta mangahas pagsugyot nga mas luwas kon ang mga giputos lag puthaw maoy pakabay-on sa motorsiklo.  Di lang gyod kong kasabot nganong ang tsinelas maoy labing giinitan.

-o0o-

            Nahadlok kong ang tsinelas maoy labing bag-ong simbolo sa kabangkarota sa liderato ning nasura.  Nakahinumdom ba mo sa pagpanghatag sa Malakanyang og bugas sa mga tinun-an sa grade one ug day care centers?  Hangtod karon wa pa silang kapasabot giunsa pagtino nga wa sab maigo sa krisis sa bugas ang mga tinun-an sa grade two hangtod sa grade six.

            Ang binuang nga mga lagda nisangpot sa mas dagkong eskandalo:

·        Wa pa makiha ang labing dagkong tikasan sa piniliay  apan gisilotan nang mga motorista nga igo lang niilis sa manobela sa ilang motorsiklo; ug

• Wa pa siloti ang mga nakabolsa sa binilyon ka pesos nga buhis sa katawhan nga giwaldas sa fertilizer scam ug deco lampposts, apan gikondenar nang mga tawo nga, salamat sa kakukhan sa ilang kadagkoan, wa kapalit og sapatos.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 17, 2008

            PABUSDIK NGA PATIGAYON

 

            Mas gamay ang bahin sa Dakbayan sa Mandaue gikan sa pribadong kompaniya nga gikontrata pagpatuman sa mga lagda sa parking kon itandi sa gamay kaayong bahin sa Dakbayan sa Sugbo gikan sa pribadong kompaniya nga gitahasan pagbira sa mga sakyanan nga moparada sa gidili nga mga dapit: 

·        10% ray bahin sa Mandaue sa bayranan nga gipahamtang sa Jadewell Parking System Corp.; samtang

·        15% ang bahin sa Dakbayan sa Sugbo gikan sa Road Warriors Towing and Motor Services.

Mas gamay hinuon ang bayranan nga gipahamtang sa Jadewell kay sa Road Warriors.  P1,500 ngadto sa P1,800 ang ipalukat sa Road Warriors sa matag motorsiklo; samtang kuridas nga P1,000 ang gikolekta sa Jadewell.

-o0o-

            Si kanhi mayor Teddy Ouano maoy nisud sa kontrata uban sa Jadewell niadtong 2003.  Apan nahigot sa di makiangayon nga mga probisyon si Mayor Jonas Cortes kay gilab-as man sa mga konsehal sa Mandaue ang accreditation sa kompaniya.  Ang executive director sa Traffic Management System sa Mandaue, Joemar Ostia Jr., nitug-an sa DYAB Radyo Patrol nga nagplano si Cortes pagbanos sa operasyon sa Jadewell kon mapupos nang kontrata sunod buwan.

            Nitataw si Ostia nga gisusi nila ang sibaw nga mga pasangil nga may traffic enforcers sa Mandaue gimandoan og dakong opisyal sa kagamhanan nga makadakop og labing menos 15 ka mga sakyanan matag adlaw.  Aron pagtino nga may igong kita ang Jadewell.

-o0o-

            Samang imbestigasyon ang gihimo sa pipila ka mga konsehal sa Dakbayan sa Sugbo.  Pipila ka traffic enforcers sa Citom gipasanginlan sab nga nakadawat og komisyon kon moabot sa gitakdang gidaghanon ang mga sakyanan nga ilang madakpan.

            Matod ni Arnel Tancinco, executive director sa Citom, ang kontrata sa Road Warriors molungtad lapas sa termino ni Mayor Tomas Osmena.  Mahimo hinuon ning sublion sa bag-ong mayor nga molingkod sa 2010.  Apan di ning kapugong ni Bise Mayor Michael Rama ug sa mga konsehal pagsubli sa kamakiangayon sa kontrata.

-o0o-

            Takos kaayo ang mga dakbayan sa Sugbo ug Mandaue pagbanos sa operasyon sa Road Warriors ug Jadewell.  Kon basehan ang gidak-on sa kita ug ang kagamay ra sa gasto sa duha ka kompaniya, makatabang ni pagpalambo sa naapiki nga panudlanan sa duha ka dakbayan.  May sukaranan hinuon ang panagana nga, sama sa naandan, mas magkaguliyang ang gimbuhaton kon dumalahon na sa kagamhanan.

            Kon ang kagamhanan nay mangolekta, gipanghinaot nga mas makiangayon ang bayranan nga ipahamtang.  Kalikayan na sang eskandalo nga ang pagpatuman sa mga lagda sa trapiko mosangpot sa pagbusdik sa pribadonng mga patigayon.  Ug di na dudahan nga gituyo ang pagpaburot pag-ayo sa ginansiya sa pribadong mga kompaniya.  Aron nga mas dako pang bahin nga mosimang sa pribadong bolsa sa mga opisyal nga nipalusot sa transaksiyon.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 16, 2008

            JONAS UG TEDDY 2

 

            Nakadawat og daghang reaksiyon ang akong lindog dinhi sa niaging semana mahitungod sa panagsungi tali nilang Mandaue City Mayor Jonas Cortes ug sa mga alyado ni kanhi mayor Teddy Ouano.  Gibahaan kog emails gikan sa mga dumadapig nilang Cortes ug Ouano.  Nakadawat sab ko og kopya sa sinuwat sa mga dumadapig ni Ouano nga gipakatap sa nagkalainlaing mga simbahan sa Mandaue atol sa mga misa niadtong Dominggo.

            Maong tugoti nga akong kutluon dinhi ang pipila sa mga mensahe nga akong nadawat.  Unahon nako ang email gikan ni Engr. Zoilo Cortes Sr. ug sa iyang asawang si Lily.  Ug akong isunod ang pamahayag sa mga dumadapig ni Ouano.

-o0o-

            Si Zoilo, uyoan sa mayor, nipahibawo sa mahinungdanong kausaban nga malampusong napatuman sa iyang pag-umangkon bisan sa pagbabag sa mga Ouano:

·        Nakadaginot ang City Hall og P10.7 milyones sa job order employees kon itandi sa nagsugwak nga mga kawani sa pamunoang Ouano;

·        Nakadaginot ang City Hall og P10.3 milyones sa gastohan sa gasolina ug diesel sa unang unom ka buwan sa pamunoang Cortes gikan sa Hulyo hangtod sa Disyembre sa niaging tuig, bisan sa pagsaka sa presyo sa lana;

·        Nahuman nang Mandaue City District Hospital ug nataod nang multi-milyones pesos nga balor sa kahimanan nga wa kapusli sa dugay nang panahon kay, segun sa COA, gipasagdan lang sa kataposang duha ka tuig sa pamunoang Ouano;

·        Nisulbong ang kita sa merkado;

·        Naablihan na ug napahapsay ang trapiko sa kadalanan sa palibot sa City Hall, sa simbahan ug sa merkado;

·        Nalaslasan ang unliquidated cash advances nga gibiyaan sa pamunoang Ouano gikan sa P19 milyones ngadto na lang sa P6.7 milyones karong tuiga; ug

·        Nahatagan niya og P1 milyon ang matag barangay pagpatuman sa ilang mga proyekto.

-o0o-

            Ang sinuwat nga pamahayag sa mga dumadapig ni Ouano nga wa pirmahi niawhag ni Mayor Cortes sa paghunong na pagbasol ni Ouano sa mga bulilyaso sa iyang pamunoan:

·        Napakyas si Cortes pagpatuman sa mga proyekto bisan gihatagan na siya sa Mandaue City Council og P187 milyones;

·        Walo sa 10 ka mga proyekto nay naaprobahan sa mga konsehal ug may nasunod pa gyod si Cortes nga gahin sa pamunoang Ouano sa niaging tuig;

·        20% lang sa labing dinaliang mga proyekto sa Mandaue ang napatuman ni Cortes tungod sa pagpanghilabot sa iyang mga kabanay;

·        Gipasanginlan si Cortes sa kakuwang sa "kahingkod" ug "ka-way alamag" maong nagsalig lang sa mga kabanay ug gisaway kay nibasol ni Ouano nga nag-una-una pagpanudlo sa mga kabanay sa kagamhanan; ug

*    Inay gamiton ang pundo gikan sa konseho ug ang dagkong gahom sa iyang buhatan, si Cortes nalukop papamahid sa iyang kapakyasan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 15, 2008

          TIPIG SA KAGAHAPON

 

          Atol sa tapok sa mga artista sa radyo ug telebisyon sa nagpadayong Broadcasters Month sa KBP Cebu, natataw ang panginahanglan pagtipig sa recording sa labing mahinungdanong mga sibya.  Ang kamabulukon sa kasaysayan sa pagpanibya sa Sugbo di mahingpit kon di mapabilin ang tingog sa bantogang mga magsisibya.

          Anugon nga di na mabatian sa mga batan-on ang sibya ni Inday Nita Cortes-Daluz sa DYRE dihang gipadakop siya sa diktadurang Marcos; ang debate sa Freedom Park tali nilang kanhi assemblyman Talyux Bacalso ug Atty. Migs Enriquez; ang pagbalita ni Jess Vestil sa ABS-CBN; ang balita nga makapawa sa duka ni Amading Abad; ug ang pagbalita ni S. D. Tecson sa iyang pagkabiktima og mangunguot.

-o0o-

          Tungod sa kakuwang sa kahimanan paghipos sa recordings, kay kasagaran sa open reels ug cassette tapes sa una kinahanglan mang papason human sa usa ka semana aron kasapawan sa mas bag-ong recordings, ug sa gikaintapan natong kapakyas pagpreserbar sa atong kasaysayan, napul-an na mig pangita ron sa makasaysayanong mga sibya sa Sugbo.

          Si Leo Cortes, igsuon ni Inday Nita, nisaad sa pagpangita may nahibilin pa bang recordings sa mga sibya sa iyang maguwang.  Si Jun Bacalso, bantogang magsusuwat sa Kumander Cobra, magsusi sab kinsa na roy naghupot sa recording sa conclusion ni Talyux sa Siete Palabras.  Si Paul Melendez amo sang gipalihug pagpangita sa recordings sa iyang ugangang si Vestil.

          Hinaot nga ang mga sibyaanan naleksiyon na.  Di na gyod sila mapasaylo kon usikan ang kaabunda sa teknolohiya pag-record sa ilang mga tulumanon sa gamitoy na lang kaayong MP3 files.

-o0o-

          Dihang nakapuyo mi sa bay sa akong uyoan, si Pamping Lastimosa, sa San Isidro, Talisay, nakabati pa ko sa recordings sa mga pakigpung ni Serging Osmena sa open reel.  Ambot hain na ron.  Sa akong pagpangutingkay, ang nakit-an mao rang recording sa akong coverage sa pagkakonbikto sa mga sinumbong sa Chiong case.

          Daghan kong hiniposan nga cassette tapes.  Apan kasagaran mga awit.  Di balita ni komentaryo.  Sa mga bata pa gud mi, mag-atang mi sa tulomanon sa DYNC (Charlie FM na ron) aron pag-record sa mga awit sa Beatles, Eagles, Bee Gees, Rolling Stones, Cascades ug uban pa nga ipatokar sa tibuok takna.

-o0o-

          Kon cassette tapes pay imong gigamit hangtod karon, duna koy isugyot nga mas sayon nga paagi.  Maka-record ka na sa bisan unsang kanta nga matokar sa imong PC.  Bisan unsa pay tinubdan—imong desktop o Internet.

          Mao ra ni imong himuon:  I-click ang Start, All Programs, Accessories, Entertainment, ug Sound Recorder.  Dayon ang Edit, Audio Properties, ug Volume sa Sound Recording.  Sa Recording Control, i-click ang Stereo Mix.  Ma-record nang awit o sibya sa Internet sa Sound Recorder sa Windows, o sa Voicemail sa Google Talk nga nahisgutan na nako dinhi.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 13, 2008

PABUROT SA TRAPIKO

 

Way lalis sa panginahanglan sa higpit nga pagpatuman sa mga lagda sa trapiko.  Labi na tungod sa nagkadaghan nga mga sakyanan.  Nga nakahimong mas hagip-ot sa apiki nang daan nga kadalanan.

Naghuot na ang labing dagko nga kadalanan sa kinapusoran sa mga dakbayan.  Mas lisod lutsan ang gagmay ug sudlunon nga kadalanan sa kabaranggayan.  Nga nakahasol pag-ayo sa kasarangan nga trapiko sa matag adlaw.  Labi na gyod sa panahon sa mga sunog ug uban nga mga katalagman.

Busa ang yano ug naandan na untang mga kalapasan sa mga lagda sa trapiko mahimong mosangpot sa dagkong kadaot sa mga kabtangan.  Ug pagkakalas sa inosenteng mga kinabuhi.

-o0o-

Ato hinuon ning klaruhon.  Ang pagpatuman sa mga lagda kinahanglan nga itumong sa pagpahapsay sa trapiko.  Di ang pagpalambo sa panudlanan sa kagamhanan.  Kay kon ang tuyo mao na ang pagtigom og pundo, dako ang kahigayonan nga molikoy ang kampanya.

Kon ang pagpahapsay sa trapiko ikaduha na lang kay ang pagkolekta sa multa mao nay nag-unang katuyoan:

·        Mataligam-an na ang panginahanglan pag-edukar sa mga
motorista kay kon mas daghan ang madakpan mas dako man ang kuwarta;

·        Inay pasidan-an ang mga motorista, lipat-lipaton na hinuon sila sa traffic enforcers aron pagtino nga masakpan sila sa akto; ug

·        Tilukon pagsikop ang mga sakyanan sa labing suok nga kadalanan nga mga lamok rang way dengue ang nababagan.

-o0o-

Mas dako ang eskandalo sa mga dapit diin gisangon ang pagsikop sa malapasong mga sakyanan ngadto sa pribadong mga kompaniya.  Sama sa Dakbayan sa Sugbo:  Ang multa nga gipahamtang sa City Hall P300 ra; apan ang bayranan nga nasipong sa pribadong kompaniya makalilisang---P1,800 sa matag motorsiklo ug P2,000 sa mas dako nga sakyanan.

Pila ka gatos ka mga motorsiklo ug mga sakyanan ang mahipos sa pribadong kompaniya matag adlaw ug gabii?  Pila ray ilang gasto pagbira sa mga sakyanan.  Pila na ka milyon ka pesos ang nasuyop sukad sila gasahi sa minahan sa bulawan?  Labihang dakoa na gyod tingali sa ilang natigom nga dihang gipangayoan sa Citom og bag-ong towing vehicle nakapalit dayon sila og bag-ong sakyanan.

-o0o-

Si Bise Mayor Michael Rama nisaad pagsubli sa kamakiangayon sa bayranan sa mga motorista nga molukat sa ilang mga sakyanan.  Gawas sa naghinobrang gidak-on, susihon sab ni Rama nganong mumho ray bahin sa dakbayan.

Mapaubsanon ming mosugyot nga apilon pag-imbestigar giunsa pagpili ang pribadong kompaniya.  May subasta publiko ba?  O ang mga siod ra mga hawod sa City Hall ang gipahibawo?

          Giunsa man pagtakda ang bayranan?  Ang dakbayan ba ang nagbuot?  O ang pribado nga kompaniya ra ang gipasagdan nga nagharab-harab pagpaburot sa ilang pagpaginansiya sa ka way disiplina sa pipila ka motorista?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 12, 2008

            JONAS UG TEDDY

 

            May sukaranan si Mandaue City Mayor Jonas Cortes pagpasangil nga si Bise Mayor Carlo Pontico Fortuna ug ang mayoriya sa mga konsehal mobabag sa tanang mga proyekto sa iyang pamunoan.  Aron nga (1) wa siyay ikapakita sa mga Mandauehanon inigkapupos sa iyang termino sa 2010; busa (2) di na siya mahatagan og lab-as nga mandato; ug (3) makabalik sa gahom ang napukan nga banayng Ouano.

            Apan kon nagtuo si Cortes nga mosabot ang mga Mandauehanon nga way mahimo ang iyang pamunoan tungod sa pagbabag nilang Fortuna ug kaubanan, dako siyang sayop.  Gipili siya isip amahan, di punching bag, sa dakbayan.  Nagpaabot sila sa katumanan sa iyang gisaad nga kalamboan.  Bisan unsa pay kakulian.

-o0o-

            May sukaranan ang pagduda ni Cortes nga silang Fortuna ug kaubanan igo lang nagyangu-yango sa bisan unsang sugo ni kanhi mayor Teddy Ouano.  Kay unsa may laing katin-awan sa ilang paglisudlisod sa pamunoan ni Cortes?  Unsa may laing hinungdan sa kalit nilang pagkutikuti sa mga transaksiyon nga ila lang gipalusot sa panahon ni Ouano?

            Di hinuon makapanagang si Cortes nga way katungod si Fortuna pagkuwestiyon sa iyang mga transaksiyon kay nagpakabuta-bungol lang si Fortuna sa samang mga transaksiyon nga gipasiugdahan ni Ouano.  Kay samtang tinuod nga nangiyugpos lang si Fortuna sa gikuwestiyon nga mga transaksiyon ni Ouano, wa siya mag-inusara.  Si Cortes, nga samang Fortuna, sakop sab sa konseho ug naa unta sa posisyon pagbaraw ni Ouano, utro sang nagpakahilom.

-o0o-

            Naka-iskor si Fortuna sa iyang pagpasangil nga may shadow government na karon sa Mandaue.  Nga pulos nag-apelyido og Cortes.  Sayop si Cortes sa paghulga pagkiha ni Fortuna tungod sa pagpakauwaw sa iyang pamilya.  Angay niyang tubagon ang pasangil ug panalipdan ang lakang pagtudlo sa iyang mga kabanay.

            Nakabawos hinuon si Cortes sa pagpahinumdom sa mga Mandauehanon nga mas grabe ang gihimo ni Ouano.  Kay ang mga kabanay ni Cortes wa maghupot og katungdanan ni magdawat og suholan, ang asawa ug mga anak ug ubang mga kabanay ni Ouano nagdawat gyod og suholan ug gipanghatagan pa og mga sakyanan.

-o0o-

            Apan ang way kinutoban nga pagpanaot nilang Fortuna ug kaubanan, nga hapit ang matag lakang ni Cortes ila dayong kuwestiyunon atubangan sa Visayas Ombudsman, inanayng nakapatumaw sa law-ay nga hulagway:  Nga si Cortes way kalainan sa iyang gipulihan; o mas laksot pa.

            Di hinuon kong modason nga ang pamunoan ni Cortes mas laksot kay sa pamunoang Ouano.  Di gani ko andam nga modawat nga sama ra siyang Ouano.  Mas kapanalipdan ang pangangkon nga mas maayo si Cortes kay ni Ouano.

            Mahimong pasanginlan si Cortes nga way nahimo.  Apan di siya kapasanginlan nga utok sa transaksiyon sa deco lampposts; ni sa pagpabaya sa pagkatukod sa mega shabu laboratory.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 11, 2008

            PAGTAGO NI MARIMON

 

            Dihang nalunod ang MV Princess of the Stars niadtong Hunyo karong tuiga, sibaw ang mga pangutana kon nabuhi o namatay bang iyang kapitan nga si Florencio Marimon Sr.  Human sa pipila ka adlaw, pipila ka survivors nitug-an nga nakit-an nila si Marimon nga buhi sa wa pa mag-iyahay ang mga pasahero ug mga tripulante pagsungasong sa higanteng mga bawod sa kadagatan sa Romblon.

            Paglabay sa pipila ka semana, nikatap ang mga huhungihong nga nakalingkawas sa katalagman si Marimon.  Nga gitagoan siya aron paglikay sa mga imbestigador sa Phil. Coast Guard ug Marina nga nibasol niya sa pagkalunod sa barko.  Mao nga dihang nikatap ang kasayuran nga nailhan nang patayng lawas ni Marimon, may sukaranan ang mga sakop sa media pagtino ini.

-o0o-

            Sa pikas nga bahin, may sukaranan ang mga tagtungod ni Marimon paghangyo nga di ipahibawo ngadto sa publiko nga nabangalan, nailhan ug gihaya na gani ang patayng lawas sa kapitan.  Sama sa ubang mga biktima sa pagkalunod sa barko, mga biktima sab sila.  Nga kinahanglang hatagan og higayon nga magbangotan nga way mga kamera ug mga mikropono nga maglibot nila.

            May sukaranan sang kahadlok sa ilang seguridad.  Tungod sa iyang pagpamugos nga mobiyahe bisan sa kabangis sa bagyong Frank, nangasuko ang mga tagtungod sa mga pasahero kang Marimon.  Ug kay wa na man siya, mahimong ang mga sakop sa iyang pamilya maoy pahimungtan.  Gawas sa panginahanglan paghimong solemne sa haya, nanagana sang mga paryente ni Marimon nga mameligro sila kon matultolan ang nahimutangan sa lawas.

-o0o-

            Maong dihang gipahibawo sa forensic experts niadtong Dominggo nga nailhan nang patayng lawas ni Marimon tungod sa DNA matching, ang iyang pamilya nihangyo nga taguon ang kasayuran gikan sa publiko.  Apan ang kadaghan sa nag-atang ug ang kamahinungdanon sa kasayuran maoy nabangga sa ilang tinguha.

            Tuod man, ang unang nibisto sa ilang sekreto mao ang mga wa maapil sa sabot:  Ang mga kawani sa punerarya nga nahimutangan sa lawas ug sa simbahan nga gihimoan sa haya.  Wa nay nahimo ang RDCC ug NBI pagpadayon pagtipig sa tinagoan.

-o0o-

            Hinaot nga makahatag nig leksiyon sa tanang hingtungdan.  Mas maayo gyod ang pagtug-an sa kamatuoran sa labing daling panahon ngadto sa katawhan.  Kay ang alternatibo mao ang pagpamakak.  Ug wa pay tinagoan sa kasaysayan sukad pa sa sinugdanan sa kalibotan nga wa mabantang sa adlaw.

            Kon nagpatawag pa unta dayon og press conference ang NBI, RDCC ug ubang ahensiya sa kagamhanan, inay sa pakigkonsabo sa pagpakahilom uban sa pamilya, di unta magkapuliki og pamakak ang mga Marimon.  Di unta sila mangahas pagsalikway sa patayng lawas ug pagdalidali paghunahuna og talagsaong ngan nga ibutang-butang sa minatay.  Mahimo pa ganing tahuron sa publiko ang ilang pangiliyupo nga pasagdan sa ilang pagbangotan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com