Arangkada of Leo Lastimosa for September 9, 2009

                        LIMOS OG KAIKOG

 

            Kanus-a man magsugod og pamalandong ang mga responsable sa pagpalusot sa makauuwaw nga transaksiyon pagpalit sa luna sa mga Balili nga naa pa ilawom sa dagat sa Tinaan, Naga sa panginahanglan pagluwat gikan sa ilang katungdanan?  Kanus-a pa man sila makaamgo nga resignasyon lang sa mga nakatampo sa eskandalo ang makapakumbinser sa mga Sugbuanon nga tinuod gyod silang niangkon og responsibilidad ug naghinulsol sa pag-usik sa buhis?

            Ni-resign na si Provincial Board (PB) Member Juan Bolo isip tsirman sa committee on municipal and provincial properties sa PB.  Apan si Bolo mismo nahibawo nga di ni paigo.  Wa niya kinahanglana ang komitiba pagsugo sa appraisal committee sa Kapitolyo paghimog taphaw nga pakisusi sa luna.

                        -o0o-

            Dako kaayo ang pilde sa mga Sugbuanon.  P98.9 milyones ang nausik alang sa 25 ka ektaryang luna nga, segun pa sa kadagkoan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), wa rang kaabot sa usa ka ektarya ang katitulohan.  Maglisod pagsabot ang mga Sugbuanon nganong ang kawani nga nasakpang nangilkil og P100 naposasan dayon; apan ang mga nilabay og dul-an sa P100 milyones sa dagat nagpabiling mga hawod.

            Nangayo man tuod og pasaylo apan padayong nangugat nga makapabulahan sa mga Sugbuanon ang transaksiyon.  Ambot unsaon pagbawi ang dakong alkanse sa kuwarta pinaagi sa paggamit sa kuwestiyonableng luna aron paggusbat sa kinaiyahan.

                        -o0o-

            Salamat sa kaluya sa Visayas Ombudsman, nga niyaka lang sa unang mga reklamo labot sa nangalisbong transaksiyon sud sa pila ka buwan, nakabuylo ang duha ka buwag nga imbestigasyon nga gipasiugdahan sa Kapitolyo.  Nahibawo na tang daan unsay sangpotanan kon ang mga imbestigahunon maoy mangunay sa pag-imbestigar sa ilang kaugalingon.

            Hinaot nga ang Sugbuanong mga magbubuhis di na mangiyugpos.  Nakalusot ang binuang kay nisugot lang sila nga lakturon ang transaksiyon.  Hingpit na gyong mabuong ang ilang kadungganan kon mosugot lang gihapon nga lakturon ug maniobrahon ang mga imbestigasyon.

                        -o0o-

            Magmalampuson lang ang imbestigasyon sa eskandalo kon kapanalipdan ang mga dokumento ug ang mga saksi sa kinatibuk-ang pinalitay sa yuta.  Kon ang mga utok sa transaksiyon magpabilin sa katungdanan, magpabilin sila nga naa sa posisyon sa pagguba sa mga dokumento, paghudlat sa mga saksi ug pagsabotahe sa imbestigasyon.

            Kon pating na gyod kaayo nga di na dutlan og bisan gamay na lang uwaw ug mokisikisi gyod sa makiangayon nga mga awhag sa resignasyon, hinaot nga ang kadagkoan sa Kapitolyo duna pay mga tanlag nga kusion sa kaikog ug mobakasyon lang una.  Aron gawasnon ang mga imbestigador, apil nang puti-og-kiting nga si Deputy Ombudsman Pelagio Apostol, pagsusi nganong gibayran nang mga Balili bisan wa pang kapakita sa mga titulo ug nganong wa susiha ang ilang pangangkon nga titulado ang fish pond, pagatpatan ug bisan ang lawom nga kadagatan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 8, 2009

                        RAKET SA BARKO

 

            Human nalunod ang MV Super Ferry 9 sa kadagatan sa Zamboanga niadtong Dominggo sa buntag:

·        Nipasalig dayon ang Philippine Coastguard (PCG) pagtukod og special board of marine inquiry (SBMI) nga mosusi sa hinungdan sa katalagman;

·        Nipahibawo ang Maritime Industry Authority (Marina) nga gakotan sa mga pantalan ang tanang barko sa Aboitiz Transport Services (ATS);

·        Nipasalig ang Department of Transportation and Communication (DOTC) nga ipatuman ang tanang lagda sa luwas nga paglawig aron kapanalipdan ang mga kinabuhi ug kabtangan sa kadagatan; ug

·        Nipasidaan ang Malakanyang sa mga kompaniya sa barko nga silotan ang bisan unsang mahimo nilang kalapasan.

                        -o0o-

            Kon wa pa kang kabantay, mao sab ni ang pasalig sa PCG, pahibawo sa Marina, pasalig sa DOTC ug pasidaan sa Malakanyang human nahitabo ang nangaging mga katalagman sa kadagatan:

·        MV Princess of the Stars nga nalunod sa kadagatan sa Romblon sa Hunyo 21 sa niaging tuig nga namatyan og 800;

·        MV Gretchen I nga nalunod niadtong 1996 ug namatyan og 50;

·        MV Kimelody Cristy nga nalunod niadtong 1995 ug namatyan og 31;

·        MV Dona Marilyn nga nalunod niadtong 1988 ug namatyan og 300; ug

·        MV Dona Paz nga nalunod niadtong Disyembre 20, 1987 nga namatyan og 4,341.

                        -o0o-

            Nahibawo na tang tanan unsa ang nahitabo human sa ilang mga pasalig, pahibawo ug pasidaan:  Nagpabiling gilawog sa kakuyaw sa kalaworan ang makaluluoy nga mga pasahero ug ilang mga kargamento sa naglutaw-nga-mga-lungon-nga-nagpaka-aron-ingnon-nga mga barko kansang mga tagduma nagpadayon nga nagpabaya sa pagtuman sa mga lagda kay nitingob lang sa ilang pagtagad sa pagpaburot sa ilang ginansiya.

            Human sa agresibong mga pakisusi, kanus-a mamostura ang mga politiko ug magpabaha og ulug-ulog ang PCG, Marina, DOTC ug Malakanyang, inanay nga maluya ang mga buhatan ug makalimtan ang ilang naluwatan nga mga pasalig, pahibawo ug pasidaan.  Hangtod nga matabonan sa mas bag-ong mga eskandalo.  Ug hangtod sa, simbako-layo-ra-to-tabukon-og-pito-ka-lawod,  pagkahitabo na sab sa mosunod nga katalagman sa kadagatan.

                        -o0o-

            Maong ayaw pagpaabot nga may milagrong mahitabo human sa trahedya sa Super Ferry 9.  Magpadayon ang kagamhanan sa hingpit nga pagtugyan sa industriya sa barko ngadto sa mga magpapatigayon nga:

·        Mamalit og karaang mga barko nga naglawig sa mga suba ug gagmayng mga dagat sa ubang kanasuran;

·        Gawas nga bag-ohan og pintal, patongan og dugang mga andana sa ibabaw;

·        Ang bisan unsang nahibiling balanse sa barko segurong kahinginlan kon masabak sa higanteng mga bawod sa bukas nga kadagatan nga pila na lang ka dangaw gikan sa Pasipiko; ug

• Aron pagtino nga di masakpan ang kagar nga mga makina ug taphawng mga tripulante sa mga barko, ibutang ang mga opisyal sa PCG ug Marina sa ilang payroll ug dakuon ang ilang tampo sa Malakanyang.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 7, 2009

                        KUROG NI GWEN?

 

            Kanus-a pa man ipatawag sa mga sakop sa Cebu Provincial Board (PB) si Gobernador Gwen Garcia?  Aron ila sang masukitsukit mahitungod sa iyang papel sa pagpalusot sa nangalisbo nga transaksiyon sa pagpalit sa 25 ka ektaryang luna sa mga Balili sa Tinaan, Naga?  Di matagbaw ang mga Sugbuanon kon hinayunon ang ilang laraw nga maikugon lang nga pangayoan og sinuwat nga katin-awan si Garcia.

            Makumbinser lang ang mga Sugbuanon nga di ulug-ulog ang ilang imbestigasyon, o nga wa itumong pagbitay og usa ka tawo nga taguon lang nato sa ngan nga PB Member Juan Bolo, kon sukitsukiton sab nila si Garcia.  Sama sa kaagresibo sa ilang paggaling nilang Bolo ug Atty. Romeo Balili.

-o0o-

            Hinaot nga si Garcia makaggahin sab og panahon pag-atubang sa mga sakop sa PB.  Kon nakahigayon siya pakig-atubang sa mga sakop sa media aron pag-insistir nga biktima sab siya ug di konsabo sa eskandalo, wa koy nakitang hinungdan nganong di siya makapanubag sa mga pangutana sa mga sakop sa PB.  Bahala na kon pulos sila niya alyado.

            Hinaot nga mas makapakumbinser nga panagang ang iyang kaluwatan atubangan sa PB.  Kay lisod tuohan nga si Garcia, nga gikaintapan sa kahigpit sa pagsubay sa kasarangan ug mas gagmay nga mga transaksiyon sa Kapitolyo, kalit ug hingpit nga nalubay, nga mora gyod siyang nalamoy ug nalumay, sa gipasangil nga mga maniobra ug salamangka ni Bolo.

-o0o-

            Kon may nahibilin pa nga bisan gamay na lang lama sa kaligdong sa mga sakop sa PB, mangahas ko pagsugyot nga ilang paninglan si Garcia sa iyang pag-insulto nila.  Gisukwahi ni Garcia ang resolusyon nga ilang gipasar pagtugot niya pagsud sa transaksiyon.  Pinaagi sa pagpirma og memorandum og agreement (MOA) nga lahi ang mga probisyon sa presyo ug sa gidak-on sa yuta.  Ug wa ibalik ang MOA ngadto nila alang sa ratification.

            Hinaot nga ang mga manggialamon nga mga sakop sa PB makapahinumdom ni Garcia nga naggikan nila ang gahom pagsud sa transaksiyon.  Nga di iyang gahom ang paghukom ipasubli ba o dili ang MOA nga iyang gipirmahan.

-o0o-

            Ang PB maoy naa sa labing maayong posisyon pagsukna ni Garcia sa kaligdong sa sistema sa iyang buhatan pagtuki ug pagpatuman sa mga transaksiyon.  Wa ba diay gitakdang mga ruta ang mga dokumento aron pagtino nga natarung pagsubli sa di pa niya pirmahan?

            Nganong sayon ra mang napalutsan sa mga dokumento nga wa matun-i sa mga abogado sa Kapitolyo ni masubli sa mga sakop sa PB?  Nganong, bisan sa makapaalarma nga ka-way pirma sa hingtungdang department heads, wa man siyang kapangutana ni bisan kinsa?  Labaw sa tanan, silay laing nakaila nilang Bolo ug Garcia.  Silay labing nahibawo kinsay labing takos nga makailad ni kinsa.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 6, 2009

                       GAPOS SA KASAYSAYAN

 

            Tan-awa ra gud unsa kasubo ang kahimtang politikanhon sa nasud karon. Bisan sa kabaho na sa pamunoang Arroyo, nga ang kinabag-an sa katawhan wa nay pagsalig niya, magpabilin gihapon siya sa gahom.  Kay ang iyang paggawong sa mga institusyon labihan kahingpit—nga mahimo gani siyang mopili pagtungkawo sa Malakanyang lapas sa 2010.

            Ang mga heneral laban niya.  Ang mga obispo amen niya.  Mga kongresista naa sa iyang bolsa.  Lokal nga mga opisyal nagbalaan niya.  Mga komisyonado sa Comelec utangan niya.  Mga maghuhukom sa Korte Suprema mga tinudlo niya.  Ang Ombudsman, Commission on Audit ug Civil Service Commission pulos under-the-bunal niya.  Ang katawhan na lay wa niya.

-o0o-

            Apan unsaon man pagbaraw sa katawhan sa iyang pagpahimus sa gahom? Unsaon man nila pagpugos si Arroyo pag-ila nga sila ang agawon ug siya ila lang suluguon?  Unsaon man nila pagsakmit pagbalik ang sobereniya sa usa ka Haring Lungsod?

            Ang tubag?  Lisod.

            Di silang kapaabot og hustisya gikan sa mga hukmanan nga sipsip sa mga namunoan. Di silang kapaabot nga labanan sa mga buhatan nga gitahasan unta pagbadlong apan nakigkonsabo na hinuon sa mga kawatan.  Di silang kalaom og ligdong nga piniliay.  Di silang kapangayo og tabang gikan sa kasundalohan ug kapolisan nga maayong pagkabansay-bansay paglingiw bisan sa labing makauuwaw nga kalapasan sa batakang balaod.  Di na gani silang kasalig sa kaligdong sa mga representante sa Labawng Makagagahom.

-o0o-

            Bisan ang mga institusyon nga nagbudhi sa katawhan, sama sa buhatan ni Arroyo, nanukad sa katawhan.  Magpabilin lang silang maglihok kon tugotan sa katawhan.  Sa ato pa, kon wa na sila magsilbi sa ilang mga gimbuhaton, sama ni Arroyo, mahimo silang kahinginlan sa katawhan.

            Apan masakmit lang pagbalik sa katawhan ang ilang gahom kon magkahiusa sila sa pagbarug ug paglihok.  Kon padayon nga magkatibuwaag, dali ra silang lipaton, dugmukon ug padayon nga pahimuslan.  Ang mga nagtungkawo sa gahom, inabagan sa kurakot nga mga institusyon, nagkombuya pagpig-ot sa bisan unsang kahigayonan nga magkahiusa sila sa pagpakabana.

-o0o-

            Sud na sa kapid-an ka katuigan, napugngan ang panaghiusa sa katawhan tungod sa ilang kakabos ug kaburong.  Ang kakabos nakaggapos nila sa hakog nga mga interes sa mga gamhanan ug adunahan nga maoy tinubdan sa ilang mga panginabuhi. Ang kaburong maoy nipawong sa bisan unsang paglaom nga makahaw-as sila gikan sa kakabos.

            Bisan ang mga nakamatngon ug nagpakabana alang sa makiangayong kausaban wa makaikyas sa karaan na kaayong duwa sa ungu-ungo:  Kawatan bitaw ang mga namunoan, apan mas gutom ang mga naghigwaos pagpuli nila; busa mas maayo pang paabuton na lang nga mabusog ang mga gamhanan ug adunahan nang daan. Nailad na ini ang atong katiguwangan. Padayon bang ipaod sa samang pait nga kapalaran ang umaabot tang kaliwatan?  [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Marie von Ebner-Eschenbach  - "Even a stopped clock is right twice a day."

Arangkada of Leo Lastimosa for September 5, 2009

        BALILI GIDUPHAN?

    Karong gitataw na sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga di kaabot og usa ka ektarya sa 25 ka ektarya nga luna nga napalit sa Kapitolyo gikan sa mga Balili sa Tinaan, Naga, moinsistir ba lang gihapon si Gobernador Gwen Garcia sa pagpadayon sa nangalisbo nga transaksiyon?  Panalipdan ba lang gihapon niya ang ilang hukom nga P38 milyones lang sa P99 milyones nga nabayad ngadto sa mga Balili ang ilang bakwion?

    Karong nabisto na nga pulos diay timberland ang ilang napalit, ipatuman ba lang gihapon ni Garcia ang ilang laraw sa pagtam-ok og coal ash, pagtukod og incinerator, paghimo og eco-tourism park, paghimo og reclamation project ginamit ang coal ash ug pagtukod og pantalan sa luna?

        -o0o-

    Karong gibutyag sa DENR nga nakahibawong mga Balili nga gipabasura nilang mga titulo sa luna niadto pang 1999, hapuhapon ba lang gihapon ni Garcia ang mga Balili ug pasidunggan pinaagi sa pagpabilin sa dakong bahin sa halin sa gidudahan nga pagpangilad?  Kanus-a man ipakita ni Garcia ang matinud-anong reaksiyon sa usa ka nabiktima sa ilad?

    Maglisod pagsabot ang Sugbuanong mga magbubuhis nganong mas giinitan sa Kapitolyo si Provincial Board Member Juan Bolo, samtang gitino nga magpabilin sa mga Balili ang ilang kuwarta.  Kon kabahin sa pagpangilad si Bolo, angay siyang silotan.  Apan ang mas bug-at nga sagpa, ug ang kinakusgang kasaba sa Kapitolyo, itagana gyod unta ngadto sa nangangkon nga mga tag-iya sa luna nga naa pa ilawom sa dagat.

        -o0o-

    Ang pagduda nga may tinagoan ang Kapitolyo ug ang mga Balili nisamot paglig-on sa pagkabutyag nga ang duha ka tseke nga gipirmahan ni Garcia paghingpit sa pinalitay sa luna giluwatan sa ngan ni Atty. Romeo Balili, di sa kabtangan ug sa mga sumusunod sa namatay nga si Engr. Luis Balili.  Tungod ini, si Provincial Treasurer Roy Salubre mismo niangkon nga mahimong gastuhon ni Atty. Romeo Balili ang kuwarta sa way pagpananghid sa biyuda nga si Amparo Balili ug sa ubang mga sumusunod ni Engr. Luis Balili.

    Butangi!  Gitugyan ni Garcia ang P98.9 milyones ngadto sa abogado nga niangkong na-coma sud sa 16 ka takna ug di na gani usahayng kaila sa iyang kaugalingong mga anak?

        -o0o-

    Nga posibleng maoy hinungdan ning laing sekreto nga akong ikumpisal.  Ang labing unang kasayuran nga nadawat sa media labot sa tagulilong nga luna sa mga Balili naggikan sa nagpailang mga sakop sa Pamilyang Balili.  Nangreklamo sila sa kaggamay sa ilang bahin gikan sa multi-milyones pesos nga transaksiyon.

    Pipila ka sakop sa media nipada sa suwat sa nangreklamong mga Balili ngadto sa Visayas Ombudsman.  Dugay na.  Pila ka buwan sa wa pa moulbong eskandalo.  Nakatag-an mo, giyak-an sa Ombudsman ang kasayuran.  Hangtod nga giangkon sa Kapitolyo nga dagat gyod diay ang ilang napalit.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 4, 2009

        KUGTONG RAY GINANSIYA

    Kon wa pa kang kabantay, may panagang nga gihanig nang daan sa kadagkoan sa Kapitolyo.  Aron di sila mabalhog sa bilanggoan sa ilang pagwaldas sa P98.9 milyones alang sa luna sa mga Balili nga naa pa ilawom sa dagat.  Kini mao ang pag-insistir nga wa maalkanse ang Sugbuanon sa maong transaksiyon.

    Niang mosunod nga mga pangangkon ni Gobernador Gwen Garcia:  Nga napu ka parselang luna ray gibayran apan nabalhin sab sa ngan sa Kapitolyo ang ika-11 ka parsela nga duna lay tax declaration; nga nalaslasan niyang presyo ngadto sa P400 matag metro cuadrado; ug nga kapuslan ang luna isip pantalan, incinerator ug eco-tourism park.

        -o0o-

    Mao ra tinuod ni nahibiling lusot sa Kapitolyo.  Kay bisan mauli pang tanan nilang nabayad ngadto sa mga Balili (nga makapabisto sab kinsay naka-komisyon sa nangalisbong transaksiyon), nahimo nang krimen.  Nahingpit nang transaksiyon nga nakapausik sa hinagoan sa mga magbubuhis.  Maong kinahanglan nilang panalipdan nga makiangayon ang transaksiyon.

    Lisod hinuong kumbinsihon ang mga Sugbuanon nga nakaginansiya sila sa pagbayad sa Kapitolyo sa pagatpatan nga, ubos sa balaod di mahimong matitulohan ni mabaligya, ug fish pond nga gidudahang ilegal nga na-convert gikan sa pagka timberland.  Gawas lang kon kapamatud-an nga balor og binilyon ka pesos ang mga kugtong ug ukoy ilawom sa dagat nga ilang gibayran og minilyon.

        -o0o-

    Ang mga pangangkon ni Garcia, inay makatabang, makapasamot hinuon pagdaot sa ilang kawsa:

• Ang managlahing gidak-on sa luna nga gitakda sa resolusyon sa provincial board (PB) ug sa memorandum of agreement nga gipirmahan ni Garcia uban sa mga Balili nakapatataw sa panginahanglan pagbalik sa MOA ngadto sa PB alang sa ratification ug ang kapakyas paghimo ini nakapahimutang sa pagduda sa kabalido sa kinatibuk-ang transaksiyon; ug
• Di tinuod nga napabarato ni Garcia ang luna kay ang iya ra sang buhatan (pinaagi sa appraisal committee) ang nipaburot sa presyo ngadto sa P610 matag metro cuadrado bisan gitanyag sa mga Balili og P256 lang niadtong 2003.

        -o0o-

    Wa pa gyod sila motagam.  Inay mapaso na sa nabulilyasong transaksiyon, ang Kapitolyo nangulitawo pa gyod og laing katalagman---ning higayona batok sa kinaiyahan.  Nitanyag paggamit sa luna isip tam-okanan sa coal ash gikan sa Kepco.  Bisan sa pasidaan sa mga siyentipiko nga ang coal ash, nga kon sunugon na mopilu-pilo hangtod ka-napu ka higayon sa kabagtok sa uranium and thorium,  mas radioactive pa kay sa basurang nukleyar.

    Nakugang ang mga imbestigador sa Visayas Ombudsman ug Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga gisugdan na pagtam-ok ang coal ash sa napalit nga luna sa mga Balili sa Tinaan, Naga.  Bisan sa pasidaan sa environmentalists sa kadaot ngadto sa kahimsog sa mga molupyo sa palibot.  Ug bisan wa pa silang kakuha og permiso gikan sa Environment Management Bureau (EMB).  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Charles de Gaulle  - "The better I get to know men, the more I find myself loving dogs."

Arangkada of Leo Lastimosa for September 3, 2009

                        NOY UG MAR

 

            Mga alas ni Senador Benigno "Noynoy" Aquino III isip kandidato pagka presidente:

·        Lahi siya sa uban nga mga kandidato nga nakagasto na og minilyon ka pesos pagbaligya sa ilang kaugalingon ug nakahimo nag bisan unsa na lang pamostura aron madapit ang pagtagad sa mga botante;

·        Siya ra ang makapangangkon nga nidagan tungod sa sibaw nga awhag sa katawhan;

·        Wa siya mahilambigit sa bisan unsang eskandalo dihang presidente pa ang iyang inahan, dihang kongresista pa siya sa Tarlac ug karong sakop siya sa Senado; ug

·        Anak siya ug busa makapangangkon nga matinud-anon nga mosunod sa talagsaong pangalagad nilang Ninoy ug Cory.

                        -o0o-

            Apan ang daotang balita sa mga nangandoy nga buhi pang Cory Magic, may mga dos kamunggay sab si Noynoy:

·        Nihit ang iyang napasaka nga mga balaodnon sa siyam ka tuig niya sa House ug sa una niyang termino sa Senado ug, segun sa iyang kaugalingong website, way bisan usa nila nga napasar;

·        Di siya lantip nga manulti, layo ra sa makapaukyab nga mga pakigpung sa iyang amahan ug bisan sa di kaayo nindot apan larino gihapong mga pakigpung sa iyang inahan; ug

·        Sa kadaghan sa kababayen-an nga nahilambigit niya apan wa pa gyod maminyo hangtod karon, mahimo siyang kapasanginlan nga dugayng makaumol sa iyang baruganan.

                        -o0o-

            Mga alas sa pagtahan ni Senador Mar Roxas sa iyang ambisyon nga mag-presidente aron pagpaluyo sa kandidatura ni Noynoy:

·        Ang pagpahibawo sa iyang hukom sa wa pa mabutyag ni Noynoy kon modagan ba o dili pagka presidente nakapalambo pag-ayo sa pagdayeg sa katawhan sa ligdong nga pamolitika ni Mar;

·        Ang pagsibog sa iyang kandidatura bisan sa minilyon ka pesos na nga naggasto sa pasiunang kampanya nakapakumbinser sa mga botante sa iyang pangangkon nga gipalabi niya ang nasud kay sa iyang personal nga interes; ug

·        Kon tungason ang iyang kandidatura pagka presidente, higanteng katalagman na lay makapugong niya nga ma-bise presidente.

                        -o0o-

            Apan di makapaabot si Mar nga moduyog ang tanan sa iyang pangasaw-unon nga si Korina Sanchez sa pagpatu sa ilang luha sa kahinugon:

·        Wa mosaka ang iyang ratings bisan sa padyak-padyak, nalansang gihapon ang ratings bisan gitakda nang ilang kasal, siyarog di gihapon molambo ang iyang popularidad karong mag-sidekick na lang siyang Noynoy;

·        Andam gyod diay si Mar nga mag-presidente ug sa pagpangu sa nasud ug sa katawhan kay, tungod lang sa pagtumaw sa mas popular nga piliunon, nisibog ug nitahan man dayon;

·        Ang kadudahan nga tayming sa pagtakda sa kasal nilang Korina pila ka buwan sa di pang piniliay nabaraw sa kamatayon ni kanhi presidente Cory Aquino; ug

• Masuko ang Tau Gamma fraternity sa ngan sa bag-ong tandem—AqRo.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for September 2, 2009

                        P21.5M ANG PATONG?

 

            Labing menos P80 milyones nay bawion sa Kapitolyo gikan sa mga Balili.  Kini kon tumanon ni Gobernador Gwen Garcia ang awhag ni Provincial Board (PB) Member Victor Maambong nga apilon pagbawi ang bayad sa 10 ka ektaryang fish pond sa kontrobersiyal nga luna sa Tinaan, Naga.

            Nisukwahi si Maambong sa pag-insistir sa mga abogado sa Kapitolyo nga mahimong titulohan ang fish pond.  Matod niya ilegal ang pagbuutbuot sa mga Balili paghimo nga fish pond sa luna nga giila sa nasudnong kagamhanan nga timberland.  Nipasabot si Maambong nga law-ay kon mamugos ang Kapitolyo legal ang mga titulo bisan klaro na nga nailad sila sa tinuorayng kahimtang sa napalit nga yuta.

                        -o0o-

            Kon matuman si Maambong, P18 milyones na lang ang mahibilin sa mga Balili.  Ug sa tanang nakabahin sa gilaktod nga transaksiyon.  Taga Kapitolyo man o taga pribadong sektor.  Nga makiangayon lang.  Kay di man sab gyod malalis nga lima ra ka ektarya ang uga.

            Mas makiangayon pa gani kon bawion na lang sa Kapitolyo ang kinatibuk-ang P98.9 milyones, nga hinagoan sa kabos nga Sugbuanong mga magbubuhis, human makanselar ang kinatibuk-ang transaksiyon.  Klarong nailad ang Kapitolyo kay lisod tuohan nga wa kahibawo ang mga Balili sa nahimutangan sa ilang luna.  Kapasanginlan lang sila si Gobernador Garcia ug kaubanan nga konsabo sa pangilad kon mawili lang gihapon pagtahan sa nangalisbo nga pinalitay.

                        -o0o-

            Nagpaila nga lisensiyado nga real estate broker, nga giingong usa sa gitahasan sa mga Balili pagpangita og mopalit sa ilang luna, nipahibawo nako nga unang gitanyag nga ibaligya ang kabtangan niadtong Disyembre 2003.  Mas ubos ang presyo, P65 milyones, o P256 matag metro cuadrado.  Apil sa ilang gitanyagan mao ang Kepco sa kantidad nga P85 milyones, ang patong nga P20 milyones alang sa buhis ug bahin sa mga naghikay sa transaksiyon.

            Apan nabaraw ang sabot kay, matod niya, niapil ang Kapitolyo.  Bisan silay lisensiyado, wa silay dag-anan sa kolorum nga mga ahente tungod lang kay naghupot sa tag-as nga katungdanan sa kagamhanan.

                        -o0o-

            Mao diayng nisutoy ang presyo ngadto sa P430 matag metro cuadrado.  Nga gipaburot sa appraisal committee ngadto sa P610.  Sa wa pa ta ulug-ulogi nga nalaslasan ang presyo ngadto sa P400.  Gihatagan mi niyag kuwentada diin padung ang P98.9 milyones nga gipahibawo sa Kapitolyo nga gipagawas sa transaksiyon:

·        P65 milyones ang nadawat sa mga Balili;

·        P4.9 milyones ang komisyon sa ahente;

·        P5.9 milyones ang capital gains tax; ug

·        P1.5 milyones ang documentary stamp tax.

            Sa ato pa, P77.4 milyones ray kinatibuk-ang naggasto.  Mao nga nangutana siya:  Hain mang sobra nga P21.5 milyones?  Lisod tuohan nga nalunod ang kuwarta sa ilawom sa dagat.  Mas katuohan nga may niburot nga pribadong mga bolsa.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Mike Ditka  - "If God had wanted man to play soccer, he wouldn't have given us arms."