Arangkada of Leo Lastimosa for July 7, 2008

          LUOY ANG SULPICIO

 

          Ang labing gamhanang argumento nga gigamit sa obispo sa Simbahang Katoliko pagkumbinser ni Pres. Arroyo nga libkason ang pagdili sa mga barko sa Sulpicio Lines mao nga makaluluoy ang Pamilyang Go kay wa silay laing panginabuhi gawas sa ilang mga barko.  Mas tukma ang argumento nga gamiton sa PUJ driver nga nanglabyog sa ruta kay nangiyawat nga mas dako ang kita nga ikauli sa iyang pamilya.  Apan di ning kapanalipod niya gikan sa silot.

          Mas tukma ang argumento nga gamiton sa taxi driver nga nilubag sa iyang pasahero kay naglisod pag-abot boundary nga gipahamtang sa operator.  Apan di ning kapanalipod niya gikan sa multa ug suspenso sa iyang lisensiya.

-o0o-

          Ang mga Go nga nanag-iya sa Sulpicio, suma ning mga numero nga nakuha ni Kongresista Emmylou Talino-Mendoza sa House Committee on Legislative Franchises gikan sa SEC, di sama kamakaluluoy sa kakha-tuka nga PUJ ug taxi drivers:

·        Ang ilang tinuig nga kita mokabat og dul-an sa P6 bilyones;

·        Sud na sa daghang katuigan, usa sila sa 200 ka labing dagkong korporasyon sa Pilipinas;

·        Ang 22 ka barko sa Sulpicio nikita og P1.84 bilyones sukad sa 2007;

·        Niburot og 10% ang kita sa Sulpicio sa niaging tuig; ug

·        Nitubo ang kita sa Sulpicio og 57% gikan sa P3.6 bilyones sa 2001 ngadto sa P5.7 bilyones sa 2007.

-o0o-

          Bisan sa dakong kita sa Sulpicio, ug sa pagkontrolar nila sa 40% sa industriya, ikaduha lang sila nga labing dako og kita sa mga kompaniya sa barko sa Pilipinas.  Nagsunod lang sila sa Aboitiz Transport System Corp. nga may kita nga labaw og 50% kay sa Sulpicio.  Katulo hinuon pil-a sa Sulpicio ang kita sa ikatulong labing dakong kompaniya, ang Negros Navigation Co. Inc.

          Ang Sulpicio nga dunay 2,500 ka mga kawani kanunayng nangangkon nga alkanse.  Nga ilang gibasol sa dakong gasto sa ilang operasyon.  Apan tungod sa dako nilang kita nunot sa dakong tubo sa populasyon, naibanan ang ilang alkanse gikan sa P229 milyones sa 2006 ngadto sa P211 milyones sa 2007.

-o0o-

          Salamat sa salida sa Sulpicio, nahibawo na ta hain mahimutang ang simpatiya ning gobyernoha.  Gitinuod pag-apiki ang kabos nga taxi ug PUJ drivers, bahala na kon ang ilang kalapasan nisangpot lang sa kahasol sa trapiko ug way bisan usa ka kinabuhi nga nakalas.

          Apan humok pa sa mamon ang ilang kasingkasing alang sa Sulpicio, bahala na kon sa niaging 28 ka tuig lima na ka barko ang nalunod, nga nisangpot sa kamatayon sa kaliboan ka mga pasahero, 15 ang nasangad, unom ang nabangga, upat ang nasunog ug tulo ang naaberiya ug nag-utaw-utaw sa dagat uban sa mga pasahero sa kapin sa tulo ka adlaw.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for July 7, 2008

          LUOY ANG SULPICIO

 

          Ang labing gamhanang argumento nga gigamit sa obispo sa Simbahang Katoliko pagkumbinser ni Pres. Arroyo nga libkason ang pagdili sa mga barko sa Sulpicio Lines mao nga makaluluoy ang Pamilyang Go kay wa silay laing panginabuhi gawas sa ilang mga barko.  Mas tukma ang argumento nga gamiton sa PUJ driver nga nanglabyog sa ruta kay nangiyawat nga mas dako ang kita nga ikauli sa iyang pamilya.  Apan di ning kapanalipod niya gikan sa silot.

          Mas tukma ang argumento nga gamiton sa taxi driver nga nilubag sa iyang pasahero kay naglisod pag-abot boundary nga gipahamtang sa operator.  Apan di ning kapanalipod niya gikan sa multa ug suspenso sa iyang lisensiya.

-o0o-

          Ang mga Go nga nanag-iya sa Sulpicio, suma ning mga numero nga nakuha ni Kongresista Emmylou Talino-Mendoza sa House Committee on Legislative Franchises gikan sa SEC, di sama kamakaluluoy sa kakha-tuka nga PUJ ug taxi drivers:

·        Ang ilang tinuig nga kita mokabat og dul-an sa P6 bilyones;

·        Sud na sa daghang katuigan, usa sila sa 200 ka labing dagkong korporasyon sa Pilipinas;

·        Ang 22 ka barko sa Sulpicio nikita og P1.84 bilyones sukad sa 2007;

·        Niburot og 10% ang kita sa Sulpicio sa niaging tuig; ug

·        Nitubo ang kita sa Sulpicio og 57% gikan sa P3.6 bilyones sa 2001 ngadto sa P5.7 bilyones sa 2007.

-o0o-

          Bisan sa dakong kita sa Sulpicio, ug sa pagkontrolar nila sa 40% sa industriya, ikaduha lang sila nga labing dako og kita sa mga kompaniya sa barko sa Pilipinas.  Nagsunod lang sila sa Aboitiz Transport System Corp. nga may kita nga labaw og 50% kay sa Sulpicio.  Katulo hinuon pil-a sa Sulpicio ang kita sa ikatulong labing dakong kompaniya, ang Negros Navigation Co. Inc.

          Ang Sulpicio nga dunay 2,500 ka mga kawani kanunayng nangangkon nga alkanse.  Nga ilang gibasol sa dakong gasto sa ilang operasyon.  Apan tungod sa dako nilang kita nunot sa dakong tubo sa populasyon, naibanan ang ilang alkanse gikan sa P229 milyones sa 2006 ngadto sa P211 milyones sa 2007.

-o0o-

          Salamat sa salida sa Sulpicio, nahibawo na ta hain mahimutang ang simpatiya ning gobyernoha.  Gitinuod pag-apiki ang kabos nga taxi ug PUJ drivers, bahala na kon ang ilang kalapasan nisangpot lang sa kahasol sa trapiko ug way bisan usa ka kinabuhi nga nakalas.

          Apan humok pa sa mamon ang ilang kasingkasing alang sa Sulpicio, bahala na kon sa niaging 28 ka tuig lima na ka barko ang nalunod, nga nisangpot sa kamatayon sa kaliboan ka mga pasahero, 15 ang nasangad, unom ang nabangga, upat ang nasunog ug tulo ang naaberiya ug nag-utaw-utaw sa dagat uban sa mga pasahero sa kapin sa tulo ka adlaw.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for June 9, 2008

          TABANG SA ISLA

 

          Sakay sa Sky Patrol—Ako ning gisuwat samtang naglupad mi pauli sa ABS-CBN Broadcast Complex gikan sa isla sa Bantayan.  Malampuson namong naapud-apod ang mga hinabang sa mga Sugbuanon nga natigom sa Kapamilya Relief Campaign sa DYAB Abante Bisaya.  Makapatandog ang kamapasalamaton sa mga biktima sa bagyong Frank sa sinakong bugas, sardines, noodles ug sinina nga ilang nadawat.

          Mapagarbuhon kong nipasalig nila nga manggihatagon ang ilang mga kapamilya sa mainland sa Sugbo.  Mas malipayon kong nipakita nila sa mga ebidensiya sa talagsaong kamanggihaton:  Nagbundo nga mga pinutos nga mga hinabang nga gipabaha, giputos, gihakot ug giapud-apod sa mga Sugbuanon nga wa magmakuli pakigsawo sa ilang bililhong kabtangan, salapi ug panahon.

-o0o-

          Ikatulo na ning higayon nga direkta kong nakasinati sa kamapuslanon sa among Sky Patrol (palihug pugngi ko sa pag-detalye sa kadako sa among gasto sa inadlawng maintenance sa chopper ug sa suholan sa mga piloto):

·        Gisayun-sayon lang namog tabok ang Sugbo ug ang St. Bernard, Southern Leyte sa paghatod sa nagbaha sang hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa pagdahili sa bukid sa Guinsaugon duha ka tuig nang nilabay;

·        Dungan namong napahigayon ang upat ka dagkong kalihokan sa mga isla sa Sugbo ug Negros—ang job fair, ABS-CBN company outing ug KBP Seminar sa Libel ug Media Ethics dinhi sa Sugbo ug Kapamilya Relief Campaign sa mga dakbayan ug kalungsoran sa Negros Oriental nga naigo sa baha ug pagdahili sa yuta; ug

·        Pagkanaog nako sa ayroplano gikan sa Manila gipasakay dayon ko sa Sky Patrol aron pagsugat sa among kaubanan nga naghakot sa relief goods paingon sa Bantayan.

-o0o-

          Ang among kaubanan naabtan og upat ka oras pagbiyahe sakay sa mga sakyanan sa Central Command (CentCom), ABS-CBN ug DYAB gikan sa Jagobiao, Mandaue paingon sa pantalan sa Hagnaya ug paglawig sa barge paingon sa Sta. Fe.  Salamat sa Sky Patrol, 30 minutos rang among biyahe gikan sa ABS-CBN Complex paingon sa Bantayan.

          Pag-abot nako, maoy pagsugod sa paghatag sa mga hinabang ngadto sa gatosan ka mga biktima sud sa Bantayan Sports Complex, nga parsiyal sang naguba sa bagyo.  Silang Mayor Geralyn Escario ug mga kapitan sa 14 ka naapektahang barangay ang nitabang namo.

-o0o-

          Di tanan sa 1,400 ka pamilya nga nawad-an og mga panimay sa Bantayan ang among nahatagan.  Kini kay wa mapaigo sa among mga sakyanan ang tanang relief goods nga among naputos.

          Hinaot nga makabalik mi sa Bantayan karong semanaha.  Kon paminawon sa Philippine Navy ang pakitabang sa DSWD paghakot sa relief goods sakay sa ilang barko.  Nianang higayona, mada na sab namo ngadto sa silingang mga lungsod sa Sta. Fe ug Madridejos ang dugang kalig-onan sa pag-unong sa ilang mga kapamilya sa mainland.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for June 9, 2008

          TABANG SA ISLA

 

          Sakay sa Sky Patrol—Ako ning gisuwat samtang naglupad mi pauli sa ABS-CBN Broadcast Complex gikan sa isla sa Bantayan.  Malampuson namong naapud-apod ang mga hinabang sa mga Sugbuanon nga natigom sa Kapamilya Relief Campaign sa DYAB Abante Bisaya.  Makapatandog ang kamapasalamaton sa mga biktima sa bagyong Frank sa sinakong bugas, sardines, noodles ug sinina nga ilang nadawat.

          Mapagarbuhon kong nipasalig nila nga manggihatagon ang ilang mga kapamilya sa mainland sa Sugbo.  Mas malipayon kong nipakita nila sa mga ebidensiya sa talagsaong kamanggihaton:  Nagbundo nga mga pinutos nga mga hinabang nga gipabaha, giputos, gihakot ug giapud-apod sa mga Sugbuanon nga wa magmakuli pakigsawo sa ilang bililhong kabtangan, salapi ug panahon.

-o0o-

          Ikatulo na ning higayon nga direkta kong nakasinati sa kamapuslanon sa among Sky Patrol (palihug pugngi ko sa pag-detalye sa kadako sa among gasto sa inadlawng maintenance sa chopper ug sa suholan sa mga piloto):

·        Gisayun-sayon lang namog tabok ang Sugbo ug ang St. Bernard, Southern Leyte sa paghatod sa nagbaha sang hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa pagdahili sa bukid sa Guinsaugon duha ka tuig nang nilabay;

·        Dungan namong napahigayon ang upat ka dagkong kalihokan sa mga isla sa Sugbo ug Negros—ang job fair, ABS-CBN company outing ug KBP Seminar sa Libel ug Media Ethics dinhi sa Sugbo ug Kapamilya Relief Campaign sa mga dakbayan ug kalungsoran sa Negros Oriental nga naigo sa baha ug pagdahili sa yuta; ug

·        Pagkanaog nako sa ayroplano gikan sa Manila gipasakay dayon ko sa Sky Patrol aron pagsugat sa among kaubanan nga naghakot sa relief goods paingon sa Bantayan.

-o0o-

          Ang among kaubanan naabtan og upat ka oras pagbiyahe sakay sa mga sakyanan sa Central Command (CentCom), ABS-CBN ug DYAB gikan sa Jagobiao, Mandaue paingon sa pantalan sa Hagnaya ug paglawig sa barge paingon sa Sta. Fe.  Salamat sa Sky Patrol, 30 minutos rang among biyahe gikan sa ABS-CBN Complex paingon sa Bantayan.

          Pag-abot nako, maoy pagsugod sa paghatag sa mga hinabang ngadto sa gatosan ka mga biktima sud sa Bantayan Sports Complex, nga parsiyal sang naguba sa bagyo.  Silang Mayor Geralyn Escario ug mga kapitan sa 14 ka naapektahang barangay ang nitabang namo.

-o0o-

          Di tanan sa 1,400 ka pamilya nga nawad-an og mga panimay sa Bantayan ang among nahatagan.  Kini kay wa mapaigo sa among mga sakyanan ang tanang relief goods nga among naputos.

          Hinaot nga makabalik mi sa Bantayan karong semanaha.  Kon paminawon sa Philippine Navy ang pakitabang sa DSWD paghakot sa relief goods sakay sa ilang barko.  Nianang higayona, mada na sab namo ngadto sa silingang mga lungsod sa Sta. Fe ug Madridejos ang dugang kalig-onan sa pag-unong sa ilang mga kapamilya sa mainland.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for July 5, 2008

          ATRASO SA SULPICIO

 

          Karong nasakpan sa Board of Marine Inquiry (BMI) nga gisakripisyo sa Sulpicio Lines ang balanse sa MV Princess of the Stars aron makadugang og kargamento, ang pagbasiyo sa pipila ka ballast gituohang nakapatakilid dayon sa barko dihang gikusu-kuso sa higanteng mga bawod sa bagyong Frank, ipadayon pa ba gihapon ni Pres. Arroyo ang pagpalarga sa mga barko sa Sulpicio bisan nagpadayon pang imbestigasyon sa pagkalunod sa labing dako nilang barko?

          Kon tugotan ang mga barko sa Sulpicio paglawig uban ang mga kargamento, unsa man ang garantiya nga di na sab nila isakripisyo ang balanse ug kaluwas sa mga barko pabor sa pagpaburot sa ilang ginansiya gikan sa mas daghang kargamento?  Makabadlong ba ang pagpasakay sa mga inspektor sa kagamhanan, o madugangan lang ang kahigayonan sa pangurakot?

-o0o-

          Nabisto na unsay tinagoang hinungdan sa kalit nga paglumoy sa baruganan sa kagamhanan batok sa Sulpicio.  Human sa iyang masuk-anong pagtulisok sa Sulpicio nga maoy sad-an sa pagkalunod sa barko ug pagkamatay sa gatosan ka mga pasahero, si Arroyo kalit lang nalukmay ug nahimo nang labihan kamanggiluy-on sa pamilyang Go nga maoy nanag-iya sa Sulpicio.  Ang kahibung sa katawhan natubag dayon dihang niangkon ang usa ka obispo nga maoy nitabang sa mga Go pag-lobby sa palasyo.

          Maayo ning panaminan sa ubang pribadong mga kompaniya nga giinitan sa kagamhanan.  Di diay banggiitang mga abogado ang labing makapanalipod sa ilang mga patigayon.  Ambot tungod ba kaha sa kadaghan sa kasal-anan nga gipasangil batok niya, si Arroyo mas kurog diay sa mga prinsipe sa Simbahang Katoliko.

-o0o-

          Ang kinaham nga lusot sa palasyo sa ilang paglingiw sa daghan nang kalapasan sa Sulpicio—gikan sa paglarga bisan bagyo, kalangay pagtubag dayon sa distress call sa kapitan, kapakyas pag-atiman dayon sa mga panginahanglan sa mga kapamilya sa mga pasahero, kalangay pag-ugkat, pagpreserbar ug pag-ila sa mga patayng lawas, kapakyas pagtug-an sa makahilo nilang kargamentong pesticide ug ngadto sa kakulian sa uban pa nilang mga barko—mao nga di ron ang panahon sa pagbinasolay.

          Dasonan sa katawhan ang awhag sa panaghiusa kon inosente pa lang unta hingtungdang kompaniya.  Apan kon lisod nang iphon ang kadaghan sa mga atraso ug kon ang pagpasaylo nila mahimong makapakalas lang sa dugang kinabuhi, labing dinaliang silot ug di paglingiw ang tukmang tubag.

-o0o-

          Wa nay kahigayonan nga makanselar ang prangkisa sa Sulpicio.  Di lang tungod sa kadako sa bahin sa merkado nga ilang gialagaran (40%) kon dili tungod sa kadagko sa ilang mga alyado (Malakanyang, House ug Senado).

Maong samtang mahimong wa nay barko nga matanggong sa bagyo, tungod sa lagda nga wa nay palargahon sa signal number 1, salamat sa pangiyugpos sa gobyerno, wa gihapon tay panagang batok sa mga barkong mapawongan og makina, mabara, masunogan, o motakilid ug malunod bisan usa ka dangaw rang bawod.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for July 4, 2008

          UGMA NI GLO

 

          Aron pagpanagang sa sibaw nga mga pagsaway sa iyang pagduaw sa Estados Unidos bisan sa dakong katalagman sa nasud, nagkara-kara si Pres. Arroyo pagduaw sa nagkalainlaing mga dapit nga naigo sa bagyong Frank.  Sa wa pa moduaw sa Sugbo, giduaw niya ang Iloilo ug Sibuyan Island sa Romblon.  Apan wa gihpon siyang kalikay sa dugang mga pagsaway:

·        Wa siya moduaw sa amihanang Sugbo nga maoy labing nagusbat sa bagyo;

·        Wa molibot sa Sibuyan nga gisantako sab sa bagyo kay igo rang nilili sa nalunod nga MV Princess of the Stars; ug

·        Wa mogawas sa airport sa Iloilo bisan aron na lang unta sa paglili sa pipila sa gibahaan nga 42 ka lungsod ug sa makaluluoyng kahimtang sa mga biktima.

-o0o-

          Hangtod karon, wa pa gihapon matarung pagtubag sa Malakanyang ang lehitimong mga pangutana unsa ba gyod kamapuslanon ang pagduaw ni Arroyo sa Estados Unidos bisan sa makalilisang nga kadaot nga nahiagoman sa nasud ug katawhan:

·        Way dinaliang panginahanglan sa pagduaw kay way dagkong hulga ni kalamboan sa relasyon tali sa duha ka nasud ug pulos naglutaw nga mga pagarpar ray naluwatan mahitungod sa gubatok sa terorismo, sa pagpalambo sa suplay sa pagkaon ug pagpadali sa mga benepisyo sa Pilipinhong mga beterano sa ikaduhang gubat; ug

·        Wa nay kapuslanan ang bisan unsang kauyonan tali nilang US Pres. George Bush ug Arroyo kay lameduck na si Bush, gikasilagan sa kinabag-an sa mga Amerikanhon tungod sa nasaag niyang gubat sa Iraq ug di na tuohan sa mga sakop sa US Congress, kay pulihan na sa Enero sa modaog sa eleksiyong presidensiyal karong Nobyembre.

-o0o-

          May sukaranan ang pagduda nga ang tinuod nga tumong ni Arroyo pagpamugos sa pagduaw sa US, tinalikdan ang nag-antos niyang katawhan, mao ang pagpanalipod sa iyang kaugmaon, kon mokanaog na sa Malakanyang sa 2010.  Kay gawas ni Bush, nisuway sab pakigtagbo sa posibleng mga mopuli sa White House—si Barack Obama sa Democratic Party ug John McCain sa Republican Party.

          Apan ang nakigtagbo niya mao ra si McCain, nga nangiwit ni Obama sa surveys.  Si Obama, nga paboritong mamahimong labing unang itom nga pangu sa US, wa kahigayon pakigkita niya.

-o0o-

          Isip mat-an pa sa pinya nga tinun-an sa kasaysayan, nahibawo si Arroyo nga higala lang siya sa US kon kapuslan pa.  Ug nga mous-os pag-ayong iyang kapuslanan kon mawa na sa gahom duha ka tuig gikan karon.  Maong namuhun-puhon nang daan.  Nagpaila nang daan nilang McCain ug Obama aron di makalimtan kon apikihon sa mopuli niya sa Malakanyang.

          Ang daotang balita alang ni Arroyo:  Bisan itoy pa niya ang mobanos sa palasyo, di na niya mahimong kapugngan hangtod sa hangtod ang pag-abot sa dugay nang nalangay nga adlaw sa panudya.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for July 3, 2008

          BAHA SA HINABANG

 

          Ang KBP Cebu Chapter nakatigom og P295,000 gikan sa mga niduyog sa "Radyo-thon" tibuok adlaw niadtong Lunes pinaagi sa paghapit sa among booth sa Fuente Osmena ug sa pag-deposito sa mga sanga sa ASPAC Bank sa Sugbo.  Bisan human nang radiothon, daghan pa gihapong nagpakabana nga mga tigpminaw nga nanawag ug nagpakisayod makahimo pa ba sila paghatod sa ilang mga hinabang sa Fuente.  Apan kay ang radiothon pagdason ra man ug di pagsapaw sa relief campaigns sa nagkalainlaing sibyaanan, giawhag namo sila sa pagpadangat sa ilang mga hinabang sa labing duol nilang mga sibyaanan.

Sa makausa pa, daghang salamat sa kamanggihatagon sa mga Sugbuanon ug sa panaghiusa sa mga sibyaanan ug mga magsisibya.

-o0o-

          Ang radiothon, nga gitumong lang unta nga molungtad og pipila ka takna, nainat sa tibuok adlaw tungod sa pagbaha sa mga hinabang sa mga Sugbuanon.  Tungod sa kasibot pa gihapon sa mga tigpaminaw sa pagpadayon pagtabang, naikag pagsugyot si Carlo Dugaduga, ang executive vice chairman sa KBP Cebu Chapter, nga lugwayan namo ang radiothon og lain pang adlaw.

          Mahimong tukion ang iyang sugyot sa tanang station managers atol sa General Membership Meeting (GMM) sa KBP Cebu sa Yayoy's Grill karong udto.  Tukion sab nila ang nagkalainlaing mga paagi sa pag-apud-apod sa natigom nga mga hinabang aron madawat sa labing daghan nga mga biktima sa labing dali nga panahon.

-o0o-

          Ang sentro sa GMM mao ang among problema.  Nga gamay ra kaayo kon itandi sa kakutas sa pagtigom sa mga hinabang.  Unsaon man namo paggasto ang dul-an sa P300,000 nga cash donations aron nga mas matabangan ang mas daghang mga biktima?  Pipila sa mga sugyot:

·        Ihurot ang kuwarta pagpalit og bugas, mahimong magpatabang sa NFA ug pribadong mga magpapatigayon aron mas daghang bugas ang makompra;

·        Ihurot ang kuwarta pagpalit og tubig, nga maoy nagnihit pag-ayo sa Western Visayas;

·        Kuwarta ang ipanghatag ngadto sa mga biktima sa bagyo;

·        Ipalit og disinfectant sa gidagsa nga mga patayng lawas; ug

·        Ipamisa sa nagkalainlaing mga simbahan alang sa kapahuwayang dayon sa mga kalag sa tanang nangamatay.

-o0o-

          Maningkamot ming di masubli ang kasaypanan sa ubang nangolekta og hinabang:  Kutob ra sa kolekta, way nagtagad pag-apud-apod ngadto sa mga biktima.  Mas kutas ang pagputos ug pagpanghatag sa mga hinabang.  Apan nigaan ang among trabaho salamat sa:

·        Cebu City Hall nga nipagamit sa ilang higanteng mga trak paghakot sa mga hinabang;

·        PRO 7 Director Ronald Roderos tungod sa pagpagamit sa multi-purpose hall sa Kampo Sergio Osmena Sr. nga pundohanan sa mga hinabang; ug

• Cebu Normal University Pres. Ester Velasquez tungod sa pagpahuwam sa ilang social hall nga pundohanan ug pustanan sa mga hinabang ug sa ilang mga kawani ug mga tinun-an sa pag-alsa ug pagpamutos sa mga hinabang.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for July 2, 2008

            LUNOD SA KAMATUORAN

 

            Nalukop na lang gyong Sulpicio Lines pagpangita og matulisok sa pagkalunod sa MV Princess of the Stars.  Aron makapanghunaw sa responsibilidad sa pagkamatay sa kapin sa 800 nila ka pasahero ug tripulante.  May mga pasangil silang katuohan.  Apan mas daghan sa ilang mga pasangil ang klarong binuang:

·        Katuohan ang ilang pasangil batok sa Philippine Coast Guard (PCG), gawas lang nga may bag-o na diayng kamandoan nga ang tag-iya ug kapitan na sa barko ang magbuot molarga ba sila o dili kon dunay signal number 1; ug

·        Daghan untang moabiba sa ilang pagkiha sa Pagasa, apan ang mga sayop sa Pagasa nisangpot lang sa kahasol sa patigayon ug mga pasahero, ang bulilyaso sa Sulpicio nisangpot sa daghang kamatayon.

-o0o-

            Ang ubang mga pasangil sa Sulpicio di lang yano nga panamastamas kon dili labihan na gyod kalahap ug kamapasagaron nga, kon ang pasidaan sa atong katiguwangan maoy tuohan, maisip na nga makagaba:

·        Nga ang pagkalunod sa barko kabubut-on sa Ginoo (maayo hinuon nga pagkatubag ni Arsobispo Gaudencio Kardinal Rosales sa Manila nga ang pagsungasong sa higanteng bawod da sa bagyo usa ka pagpakabuang di pagbuot sa Ginoo); ug

·        Usa sa naluwas nga mga tripulante, nga gikahadlokang gitudloan na sa mga abogado sa kompaniya unsay isulti atubangan sa Board of Marine Inquiry, nipasumbingay sa pagbasol sa mga pasahero nga wa dayon moambak bisan kaduha na momando og "abandon ship" ang kapitan.

-o0o-

            Nganong nakaako man intawon sila pagbasol sa nangamatay nga mga pasahero sa Princess of the Stars?  Nagpatuyang na ba lang kay di na mang kapanalipod sa ilang kaugalingon ang mga biktima?  Gawas sa kangil-ad og taras, may dagkong buslot ang lusot sa Sulpicio:

·        Kon tinuod ang sulti ni Renato Lanurias, laing survivor nga tripulante, nga nalunod ang barko 15 ka gutlo human sa pagmando sa kapitan og abandon ship, unsa pa man intawoy kahigayonan sa mga pasahero pag-ambak gikan sa pito ka andana nga barko?; ug

·        Kon gigiyahan pa sa kapitan ug mga tripulante ang mga pasahero, nganong gipadpad man ang kasagaran sa mga nangamatay ngadto sa lagyong mga lalawigan sa Masbate, Quezon ug Camarines Sur nga duha ra man unta sila ka kilometro gikan sa Sibuyan Island?

-o0o-

            Nagkaklaro ang motibo sa Sulpicio:  Ang paghanig nang daan sa ilang depensa di lang batok sa mga kaso nga posibleng ipasaka kon dili, ug labi na, sa pagpadako sa kahigayonan nga makobra ang dakong insurance.  Maong angayng protestahan ang padayong pagtak-op sa PCG sa ilang imbestigasyon gikan sa publiko.

            Tungod sa ilang pagkontrolar sa 30% sa industriya, ang Sulpicio wa magnihit og mga tigdupa sa kagamhanan.  Maong angayng bantayan ang barko gikan sa pagkadasok ngadto sa kinailawoman sa dagat aron pagpapas sa tanang pagduda sa pagkalunod.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com