Arangkada of Leo Lastimosa for February 4, 2008

       KIHA SA WT

 

       Daghang nakugang sa pagkiha ni Willy Te sa WT Construction nilang Gobernador Gwen Garcia ug mga opisyal sa Kapitolyo tungod sa dugang niyang trabaho sa Cebu International Convention Center (CICC).  Kini kay gipasanginlan ang WT nga maoy pinalabing kontraktor ug maoy nakakuha sa mga proyekto sa Kapitolyo, nga ang labing dako mao ang CICC.

        Napugwat sang mga Sugbuanon sa pagkabisto nga mas dako gyod diayng gasto sa CICC kay sa gipatuo ni Garcia.  Ang unang nakapahibawo sa dugang bayranan mao si Crisologo Saavedra.  Kay wa man iapil ni Garcia sa iyang kuwentada nga way dokumento sa Mayo sa niaging tuig ang billing sa WT nga iyang nadawat niadto pang Pebrero.  Ang kataposan natong nadunggan sa P261 milyones nga gipaningil sa WT mao ang pangangkon sa Kapitolyo nga gisusi pa nila ang dugang trabaho sa kontraktor.

-o0o-

        Apan ang pasiunang kahinangop nga mahibaw-an na ang kinatibuk-ang mga transaksiyon sa CICC tungod sa kiha sa WT inanayng napulihan sa pagduda.  Nga si Te sikit ra kaayo sa Kapitolyo aron motuki sa giingong pagpanlaktod ug pagbuak-buak sa mga kontrata.  O nga nangandam nang daan si Te pagpanalipod sa iyang kaugalingon kon mahinayon ang nag-ung-ong nga imbestigasyon sa Senate Blue Ribbon Committee.

        May nangagpas man gani nga salida ra ni.  Nga sinabotan ang kaso aron di makuwestiyon ang pagbayad sa P261 milyones bisan way kontrata.  Ug kay makapangangkon man nga gisugo lang siya sa hukmanan, si Garcia makapanagang sa mga pasangil nga namakak siya atubangan sa mga Sugbuanon sa iyang pagarbo nga P581 milyones ray gasto sa CICC ug busa mao ni usa sa labing barato nga "world-class" nga convention center.

-o0o-

        Apan si Atty. Makilito Mahinay, abogado sa WT, nipasalig nga way trampas ang ilang pagkiha.  Nipasabot siya sa DYAB Abante Bisaya nga nabuktot si Te pagbayad sa interes sa dakong utang nga maoy gigasto aron mahuman ang CICC sa gitakdang panahon.  Matod ni Mahinay nangutang na man sab gani si Te og laing P7 milyones alang sa filing fee sa kasong sibil.

        Kinahanglan sab silang mokiha aron makapaningil nag interes sa dakong utang sa Kapitolyo.  Gipanghimakak ni Mahinay nga wa silay dokumento nga magmatuod nga gisugo ang WT paghimo sa dugang trabaho.  Wa hinuon niya nganli ang opisyal nga nagsugo sa kontraktor.

-o0o-

        Ang Kapamilya Bloodletting sa DYAB ug ABS-CBN Cebu niadtong Sabado maoy labing dako sukad masukad.  744 ka bags sa dugo ang natigom.

Ang RBCC nakakuha og 225 ka bags sa SM City.  Ang CCMC nakahipos og 207 ka bags sa EMall.  Ang PNRC nga may 205 ka bags sa Gaisano Fiesta Mall.  Ug ang RBC dunay 107 ka bags sa Gaisano Mactan.

Daghang salamat sa tanang mga Kapamilya nga wa managana paghatag sa "gasa sa kinabuhi."  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 3, 2008

       AWIT NI JOHN

 

       Alas-8 sa buntag karong Martes, Pebrero 5, (oras sa Pilipinas) patokaron sa NASA (National Aeronautics and Space Administration) ang "Across The Universe" sa Beatles ngadto sa gibanabanang 270 ka mga planeta sa tibuok kawanangan.  Kini aron pagtimaan sa tulo ka mahinungdanong kasumaran:

1.   Ika-50 nga sumad sa labing unang space mission sa Estados Unidos, ang paglusad sa Explorer 1 satellite;

2.   Ika-45 nga sumad sa pagmugna sa antennae system, ang Deep Space Network, nga maoy gamiton pagsibya sa awit; ug

3.   Ika-40 nga sumad sa pag-record nilang John Lennon, Paul McCartney, George Harrison ug Ringo Starr sa awit niadtong Pebrero 4, 1968.

-o0o-

        Ang tumong sa talagsaong sibya mao ang Polaris, nga may gilay-ong 431 ka tuig gikan sa atong kalibotan.  Ang sibya mabati dinhi sa Sugbo ug ubang bahin sa kalibotan pinaagi sa shortwave.  Gani, gidasig sa NASA ang katawhan sa nagkalainlaing kanasuran sa pagpatokar sab sa "Across The Universe" dungan sa ilang sibya.

        Gikahadlokan hinuon nga tungod sa kalayo sa Polaris ug sa ubang mga planeta ug mga bituon, nga nihit kaayo ang mga tilimad-on nga may mga kinabuhi, way makadungog sa sibya.  Kini bisan kon ang inadlaw natong mga sibya sa radyo, telebisyon, radar stations ug satellite uplinks dugay ra untang nakadapit sa pagtagad sa taga ubang planeta, kana kon duna silay bisan gamay na lang interes nato.

-o0o-

        Ang minilyon ka Beatles fans sa tibuok kalibotan nideklarar na sa adlaw nga "Across The Universe Day."  Wa na hinuoy lalis nga fans sab ang kadagkoan sa NASA.  Kay niadtong Nobyembre 2005, si McCartney gipakanta nila sa "Good Day Sunshine" sa konsiyerto alang sa International Space Station.  Mao say tigpukaw sa astronauts sa kawanangan ang ubang kanta sa Beatles, "Here Comes The Sun," "Ticket To Ride" ug "A Hard Day's Night."

        Kinsay responsable ning tanan?  Ang direktor sa Deep Space Network, Si Dr. Barry Geldzahler.  Kansang kinaham nga awit mao ang, nakatag-an mo, "Across The Universe."

-o0o-

        Ang awit gisuwat ni John usa ka gabii nga wa siyang katug human sa way kinutoban nilang lalis sa iyang asawang si Cynthia.  Ang katalagsaon sa mga titik, huni ug sukod nakadasig sa bantogang mga mag-aawit sama nilang David Bowie ug Liam Gallagher sa Oasis.

        Ang recording nakapatumaw sab sa away nilang John ug Paul.  Gusto ni John nga mokuha silag mga propesyonal sa backup vocals.  Apan si Paul nibira lag duha ka batan-ong babaye gikan sa gatosan ka fans nga nagtapok sa gawas sa studio.

        Managlahi sang hubad sa Sanskrit nga chorus:  "Jai guru deva um."  May nagtuo nga pasalamat ning Guru Dev, ang magtutudlo sa Maharishi nga nag-ilad nila.  Apan may nagtuo sang siya si Rabindranath Tagore, ang magbabalak nga maoy labing unang mananaog sa Nobel Prize sa Literature sa India.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 2, 2008

       LALIS SA FLYOVER

     Ang emosyonal nga panagsungi mahitungod sakontrobersiyal nga pagtukod sa flyover sa Banilad sa Dakbayan sa Sugbonahatagan og bayhon ug nabantang sa mga Sugbuanon tungod sa init ngalalis tali nilang Kongresista Raul del Mar, ang nangamahan sa proyekto, ug Bise Mayor Michael Rama, ang nangu sa awhag nga langayonuna ang pagsugod sa proyekto.

     Ang gitirahan untang Rama mao ang DPWH.  Nga napakyas pagtuman sa ilang pasalig nga andamon ang tanang alternatibong agianan sa matanggong nga mga sakyanan.  Apan si del Mar nibaraw niya.  Nipasabot siya nga inay magsige og tulisok sa DPWH angayng mangita ang dakbayan og kuwarta nga ikatabang sa proyekto.
               -o0o-
     Tulukibon ang talagsaong kahilom ni Mayor Tomas Osmena sa kontrobersiya.  Human gisalikway sa Citom ang iyang sugyot nga pagdili sa tanang pribadong sakyanan sa Banilad ug Talamban, wa na siyay ek.
     Pipila ka mga opisyal sa City Hall nipahibawo nako nga sa sinugdanan supak ang mayor sa proyekto.  Apan ngadtu-ngadto niuyon na siya.  Padayon ba siyang mangiyugpos atubangan ning lalis nilang Rama ug del Mar?
     Bisan unsa pay baruganan sa mayor, lisod na hinuon nga kapugngan ang proyekto.  Lahi sa taga Mabolo nga malampusong nibabag sa samang proyekto, kay ilang nataran man untay unang tukoran ini, ang taga Banilad way mga monghe sa Carmelites nga mao ray gikahadlokan sa Malakanyang.

                -o0o-

     Daghang magsisibya sa Sugbo mas ganahang molitok og gobyerno kay sa kagamhanan.  Tungod ba ni kay mas sayon sa dila?  O mas mubo?  O mas nindot lang paminawon?   O tungod kay, sa ilang tan-aw, mao ni ang mas masabtan sa mga tigpaminaw?  Apan daghan sang nakahibawo unsay ipasabot sa kagamhanan.
     Ang kasagaran nga panagang sa mga magsisibya mao nga mas malampuson sila sa ilang tahas kon mas daghang mga tawo ang makasabot nila.  Apan may sukaranan sang mga pasangil nga mas nasabtan ang pipila ka mga pung kay maoy gipili sa media.

                -o0o-
      Way lalis nga magmalampuson lang ang mga magsisibya kon masabtan sila sa mga tigpaminaw.  Tungod sa ilang trabaho, di kahibudngan nga mas daghang pung ang ilang nakamaohan kay sa kasagaran sa mga tigpaminaw.  Apan kon magpatuyang sa ilang gibati, ang mga magsisibya nahadlok nga wa silay kalainan sa pari nga nagwali sa basiyo nga simbahan.

     Ari ta sa ulug-ulog.  Wa ba diay mahibawo ang mga magsisibya sa kadako sa ilang influencia?  Alang sa pipila ang pagdangop sa mga magsisibya sa mas sayon nga kapilian pagpili sa langyaw inay sa Binisaya nga mga pung maoy nakapahulga sa atong dila ug kasaysayan.

     Maong giawhag sila nga samtang mosakay sa urog pinaagi sa pagsagop sa bag-ong mga pung sa kadalanan di sab angayng isalindot ang lunsay nga mga pung sa atong katiguwangan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 1, 2008

            KINAIYANG SUGBUANON

 

            Kahibawo ka ba unsay Kulilising Hari?  Kahibawo ka ba unsay binayloay sa dagkong mga tawo atol sa pagpamaye sa lalaki sa iyang pangasaw-unon?  Kadungog ka na tingali sa harana.  Apan kahibawo ka ba unsaon ni paghimo?  Unsaon pagpadayon sa babaye kon ganahan siya sa haranista?  O unsaon niya pagbalibad?

            Pipila lang ni sa mga pangutana nga tubagon di lang sa mga pung.  Kon dili sa matahom nga pasundayag nga mopalili nato sa bulawanong yugto sa kagahapon sa mga Sugbuanon.  Nga nameligrong hingpit nang makalimtan.  Kon way magpakabana paglab-as, ug kon way magtagad pagpukaw nato, sa lunsay nga kinaiyang Sugbuanon.

            Salamat ni Dr. Jose "Sir Dodong" Gullas.

-o0o-

            Una kong nakasinati sa Kulilising Hari dihang nakapuyo ko sa Pasil kapid-an na ka katuigan ang nilabay.  Nadapit ang akong pagtagad sa haya sa among silingan kay ang mga nanambong nagpasahay og puti nga panyo ug nagpulipuli paglitok og mga garay nga sangay.  Salamat sa akong kasinatian sa "Kasayurang Kinuykoyan," mga komentaryong sangay-sangay sa DYLA, DYRF ug karon DYAB, nakalahutay ko dihang gipugos nila pagpaapil.

            Kon ikay tugpahan sa panyo, angay kang mogaray.  Nga kinahanglang mosumpay sa garay sa gigikanan sa panyo.  Ang motipas, o masayop, o mokatawa sa sayop, silotan ka pinaagi sa pagpaluhod.  O paglitok og pag-ampo.  Wa ko kaseguro mao ba ni tukmang paagi.

Mangahas ko pagpasalig ninyo nga ang "Kulilisi" nga giandam ni Sir Dodong gipasikad og pagtuon ug mas matinud-anon.

-o0o-

            Ang "Kinaiyang Sugbuanon" maoy ikaduhang hugna sa pagyukbo ni Sir Dodong sa adunahang kasaysayan sa Sugbo.  Sama sa "Halad:  Sugbuanong Kanta" sa niaging tuig, pasidunggan karong tuiga ang laing bantogang Sugbuanong mga kompositor ug mga mag-aawit.  May talagsaong bonus:  Ipasundayag ang hapit na makalimti natong harana, balak, pamaye ug kulilisi.

            Nakahimong mas makahuloganon sa kalihokan ang pagsalmot sa mga tinun-an sa University of the Visayas (UV).  Masaksihan ang mabulukong taytayan nga mosumpay sa kabilin sa atong katiguwangan ug sa kabataan nga gihikawan sa kahigayonan pagtagamtam sa katahom sa ilang kagahapon.

-o0o-

            Ang "Kinaiyang Sugbuanon" masaksihan karong Marso 15, adlawng Sabado, sa Cebu International Convention Center (CICC).  Mangu sa mga pasidunggan mao ang mga kaliwat sa duha ka higanteng Sugbuanon, silang Minggoy Lopez ug Maning Velez.

            Matod ni Sir Dodong ang iyang panlimbasog pagpasidungog sa bantogang mga mag-aawit ug paglab-as sa nataligam-ang gawi sa mga Sugbuanon nanukad sa:

·        Gugma nga gitisok sa iyang mga ginikanan paglingi ug pagpasalamat sa iyang gigikanan; ug

·        Kabalaka nga kon mangiyugpos lang siya ug way himuon matabonan ang atong kasaysayan sa sibaw nga kiat sa kabag-ohan.

Kay kon magmalampuson ang makauuwawng maniobra sa mga Tagalog paglubong sa atong dila, mailo ang umaabot nga kaliwatan sa kasayuran sa adunahan natong kabilin.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 30, 2008

            GUBOT PA'S LUKOT

 

            Ang tarung nga tagduma sa trapiko, sa di pa mopasiugda og bisan unsang kausaban tungod sa nag-ung-ong nga dakong trabaho sa kadalanan, mohimo una sa mosunod nga batakang mga pangandam:

·        Susihon pila ka sakyanan ang maapektahan sa tukuron nga proyekto;

·        Hawanan ug andamon ang alternatibong mga agianan alang sa matanggong nga mga sakyanan;

·        Pangitaan og mga sulbad nga makapahapsay inay makapasamot sa kagubot sa pagbiyahe sa mga pasahero ug mga motorista;

·        Pagkonsulta sa hingtungdang mga hut-ong sa katilingban aron kahatagan sila sa kahigayonan pagluwat og mga sugyot pinasikad sa ilang inadlawng kasinatian sa kadalanan; ug

·        Pagpahibawo sa katawhan sa maumol nga mga sulbad sa di pa ipatuman aron kahatagan silag igong panahon pagpangandam.

-o0o-

            Ang Citom gidudahan nahinumdom pa ba nga ang labing mahinungdanon nilang gimbuhaton mao ang pagpahapsay sa trapiko, di ang pagpangolekta og multa, di pagpangilkil, di pagsipsip sa mga politiko, di pagdason sa mga proyekto nga kuwestiyonable ang kapuslanan ug, labaw sa tanan, di pagduwa-duwa sa katawhan pinaagi sa paglusad og mga eksperimento nga way igong sukaranan.

            Ang kontrobersiyal nga flyover sa Banilad sa niaging tuig pa untang tukuron.  Aron di mahasol ang mga Sugbuanon ug ilang mga dumuduong, nauyonan nga sugdan sa liwas na sa Sinulog.  Sa ato pa, dunay igong higayon ang DPWH ug Citom sa pagpangandam.  Apan nganong nangiyugpos ra man sila sa nangaging mga buwan?

            Salamat sa ilang pagpabaya, ang katawhan karoy nasiging-siging.  Sa way pagkonsulta, pagpahibawo ug pagpasabot sa katawhan, gibabagan ang ilang mga sakyanan ug gipamugos ang sulbad nga gikahadlokang mas grabe pa kay sa problema.

-o0o-

            Mas makiangayon ang baruganan ni Cebu City Councilor Sylvan Jakosalem.  Nisugyot siya nga sugdan ang flyover nga di usbon ang sistema sa trapiko gawas sa pag-andam sa tanang lutsanan.  Nipasabot siya nga ang labing maayong mahimo sa Citom mao ang pagtabang sa mga motorista aron nga di sila matanggong sa bisan asang agianan nga ilang pilion.

            Apan nakatag-an mo.  Si Jakosalem, bisan maoy presiding officer puli ni Cebu City Mayor Tomas Osmena, wa tuohi sa iyang kaubanan sa Citom board.

-o0o-

            Ang mga plano sa Citom, ang odd-even scheme ug ang rerouting sa PUJs nga wa maapil sa eksperimento kay wa pa maandam ang traffic signs, pulos naumol pinasikad sa papel.  Wa ipatugkad sa yuta.  Maong nagpatuyang si Arnel Tancinco sa Citom pagpangugat nga ipatuman ni gikan sa alas-6 sa buntag hangtod alas-10 sa gabii gikan sa Lunes hangtod sa Dominggo.  Bahala na kon nakalimtan niya pag-ihap pila ka sakyanan ang mangagi sa unsang oras sa unsang adlaw.

            Kon mao ning kalidad sa liderato sa Citom, may sukaranan ang pagduda nga sila ang nakapabara inay makapasutoy sa trapiko.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 29, 2008

            CITOM OA

 

            Mora silang iring itom nga nasaag sa ngitngit nga lawak.  Ug kita mga ilaga nga natanggong uban nila.  Wa silay kasayuran unsaon nila paggawas.  Ang mga ilaga labaw nang way ideya unsay ilang gihimo.  Apan samtang wa silay alamag, ang mga iring abunda og kahawod.  Kay sila may nagkupot sa gahom, ang mga ilaga maoy ilang giduwa-duwaan.

Mao ni ang nahitabo sa eksperimento sa Citom sa odd-even traffic scheme sa kadalanan nga maigo sa pagtukod sa flyover, nga gitakdang sugdan na sunod buwan.  Gitak-opan nilang kabahin sa kadalanan sa Banilad ug Talamban ug gidid-an ang pipila ka mga sakyanan.  Bisan wa pa maandam ang alternatibong mga ruta ug way panahon ang mga tagduma pagpaniid sa eksperimento kay duna silay laing mga tigom nga gitambongan.

-o0o-

            Maong way nakugang dihang nagkaguliyang ang unang adlaw sa dry run.  Kuwang ang traffic enforcers.  Nga pulos wa kahibawo sa ilang gihimo.  Wa katabang sa ilang kawsa ang mga motorista nga wa mapasabot sa eksperimento.  Ang sistema sa trapiko nga naabtan og pila ka tuig una nahingpit pagpatuman sa ubang dagkong mga dakbayan, gipakaingon sa kadagkoan sa Citom nga mapahamtang nila sa usa lang ka pamilok.

            May sukaranan ang mga pasidaan nga way kapuslanan ang kalihokan.  Ang takna nga ilang gipili (alas 2-3 sa hapon) di makarepresentar sa mga higayon sa buntag ug hapon nga gikahadlokang magpunsisok ug mabara ang mga sakyanan kon tak-opan nang inner lanes.  Kon ang tuyo sa eksperimento mao rang pagtudlo sa taga Citom unsay ilang himuon sa pagsugod na sa konstruksiyon, di nila angayng iduhig ang mga Sugbuanon kon karon pa sila magsugod pagkat-on sa ilang mga gimbuhaton.

-o0o-

            Bisan nahibaw-an na sa kadaghanan nga kinopya ang odd-even scheme gikan sa MMDA, ang Citom nangugat pa gyod nga lahi ang ila kay di ipasikad sa adlaw kon dili sa petsa.  Kini bisan giangkon nang Arnel Tancinco sa Citom nga makabentahang mga sakyanan nga may license plates nga odd numbers kay makagawas og duha ka sunud-sunod nga adlaw sa mga buwan nga 31 ka adlaw.

            Hapit ko mahagbong sa lingkoranan sa katin-awan ni Tancinco:   Kinahanglang ipasikad sa petsa kay ang odd-even hangtod sa Dominggo!  Ambot diing hangina mahagdaw ni Tancinco nga maghuot gihapong Banilad ug Talamban bisan sa weekend.

-o0o-

            Kon Citom maoy patuyangan, inaton nilang odd-even ug rerouting gikan sa alas-6 sa buntag, nga makapaso pang iring ug iro tungod sa kahalhag sa kadalanan, hangtod sa alas-10 sa gabii, kanus-a mga hubog ray hasolan sa pila na lang ka sakyanan nga managan.  Mga binuang nga ingon ini ang kasagarang mamugna kon ang mga plano umulon lang sa papel inay ipatugkad sa yuta.

            Pasagdan bang mangawras ang mga iring itom?  Padayon bang magduko lang ang mga ilagang pawot?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 28, 2008

       HAGIT SA KONGRESO

 

       Sa pagbalik sa mga sakop sa Kongreso sa ilang mga gimbuhaton karong semanaha, human sa taas nilang bakasyon sa pasko, Rizal Day, bag-ong tuig, tulo ka mago, Sinulog, Hubo ug Dinagyang, duha ang mahimo sa nagpakabana nga mga hut-ong sa katilingban:

·        Una, ang pagpanghinaot nga motuman nang mga senador ug mga kongresista sa ilang labing mahinungdanong katungdanan nga mao ang pagpanday og mga balaod nga mopatigbabaw sa labing dakong kaayuhan alang sa labing daghan ug ang pagbantay ug pagbadlong sa mga pangabuso sa ubang mga sanga sa kagamhanan, labi na sa Malakanyang ug gaway nga mga buhatan; ug

·        Ikaduha, ang pagdawat sa kamatuoran nga di matuman ang ilang panghinaot kon di sila mangunay pagpahinumdom, pagsusi ug pagpaningil og mapuslanong bugti sa dagkong suholan ug mga benepisyo nga gisabod alang sa mga sakop sa duha ka bay balaoranan.

-o0o-

        Sa kadaghan na sa mga balaod nga nahimo sa nangaging mga katuigan, di mabasol ang pipila nga nagtuo nga ang gikinahanglan karon dili ang dugang mga balaod kon dili ang pagpatuman sa napanday nang mga balaod.  Apan di sab malilong ang pait nga kamatuoran nga usa sa nag-unang mga hinungdan sa kapakyas pagpatuman sa mga balaod mao ang mga buslot sa maong mga balaod.

        Maong kon magmatinud-anon ang Kongreso sa iyang tahas, angay niyang tapakan ang mga buslot sa mga balaod.  Aron nga di na kabugal-bugalan ang sistema sa hustisya sa nasud nga susama sa bay sa lawa-lawa----mopilit ang langaw apan ang kabaw molusot.  Kay di na katagoan ang nangalisbong eskandalo sa atong panahon:  Ang labing gamhanan ug labing adunahan di gyod madutlan sa atong mga balaod.

        Ang pait nga kamatuoran mao nga ang kasagaran kon di man tanan sa mga magbabalaod nidaog sa niaging piniliay tungod sa pagpaluyo sa labing gamhanan ug labing adunahan nga mga pundok.  Kansang mga interes kanunayng mosukwahi sa kaayuhan sa nasud ug sa katawhan.

-o0o-

        Apan samtang nagpitik pang atong kasingkasing may sukaranan lang gihapon ang paglaom alang sa matinud-anon ug makiangayong kausaban:

·        Nga unta makapanday silag mga balaod nga mohatag og way laing kapilian sa mga tigpatuman ug mga kriminal gawas sa pagtahud ug pagpatigbabaw sa mga lagda;

·        Nga unta buksan ang ilang panghunahuna nga ang naandang mga sulbad wa makapapas sa nagkalapad nga kakabos ug katimawa ug busa panahon nang tikaron ang lab-as nga mga sugyot alang sa mas makiangayong pagbahin-bahin sa nasudnong katigayonan; ug

·        Nga unta ang mga senador ug mga kongresista mohunong na paglantaw unsay ilang partido ug hinakog nga mga interes nga girepresentahan ug mosugod na pagtan-aw unsay makaayo alang sa tinuod nilang agawon---ang kinabag-an sa katawhan nga dugay na nilang gilaktawan, gibudhian, gitikasan, gitupsan, gipakauwawan, gipahimuslan ug gipanamastamasan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 27, 2008

       GOZOS SA 1959

 

       Ang "Hubo" ni Sr. Sto. Nino, ang paghukas sa sapot, pagkaligo ug pag-ilis niya og bag-ong sinina, maoy pormal nga nitak-op sa kapin sa duha ka semana nga Piyesta Senyor.  Usa ka adlaw sa wa pang "Hubo," nakadawat kog gasa gikan ni Bino Guerrero, kansang gugma sa kasaysayan katupngan lang sa iyang pagtampo pagpalambo sa turismo:  Ang karaang titik sa Gozos, ang awit alang ni Sr. Sto. Nino, nga maoy labing makatandog nga bahin sa mga santos nga misa sa iyang kapiyestahan.

        Kining talagsaong tipik sa kagahapon nakuha ni Bino pinaagi sa bag-ong teknolohiya.  Inay scanner, digital camera maoy gigamit paghulagway sa mga pahina sa karaang basahon nga iyang gi-email nako isip JPEG file.

-o0o-

        Ang "Taming sa Calag" nga hinusay ni Padre Valerio Rodrigo, Agustino, gihulagway nga "Pongpong Sa Mga Bulac Nga Mangalimion Aron Mangalipay Ang Mga Calag."  Gimantala niadtong 1959 sa Catholic Trade School sa Oroquieta, Manila.  Ang Gozos nahimutang sa mga pahina 430, 431 ug 432 (Kon gusto nimong itandi, ang bagong Gozos mahimong ma-download sa http://drop.io/dyab1512):

Bato balani sa gugma sa daan tao palangga

Canamo malooy ca unta nga canimo nangilaba.

Ang sa Sugbung pagcadonggo sa mga Cachilang tao,

dinhi hinpalgan icao, sa usa canilang sondalo,

cania icao napaquita, guican lamang sa imong gugma.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Ang balay nga hinpalgan sa imo nga catahuman

nahimo nga catilingban sa mga taong daghanan,

ang ngatanan naningala cay guionhan mo man sila.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Guisingba icao ug guiludhan ni Legaspi nga ponoan.

cay icao niya ang hingquit-an sa iyang paghidalagan,

sa madagaang nga gugma nagamatuod nga Dios nga matuod.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Cadtong mga taong daghan ang gugma nila guiasdang

sa pagbuhat ug simbahan sa canimo nga hipalgan

nga guipanaghalad nila canimo Dios sa gugma.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Ang imong mga catahuman sa mga calag calipayan

sa among saquit ingon ug tambal ug sa among cahangul manggad

sa ngatanan quinahanglan icao ang among dalangpan.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Icao lamang ang ampoon sa mga daang Sugbuanon

nga canimo nanagbaton con naay quinahanglanon,

busa guinganlan ca nila alampoon bahala.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Cun olan ang pangayoon ug imong pagadugayon,

dadan-on ca sa baybayon ug sa dagat pasalomon

ug dayon nila macuha ang olan nga guitinguha.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Icao gayod ang tuburan ning lonlon catingalahan,

busa icao guitoohan niining mga capopod-an,

pagton-an mo ang sacop nila sa matarung nga gugma,

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Icao ang among guisaligan sa among mga quinahanglan,

cay Diosnon kang mananabang, ipaquita ang imong gugma o langitnon balahala.

 

Canamo malooy ca unta, etc.

 

Bato-balani sa gugma sa dalan tao palangga.

 

Canamo malooy ca unta, etc.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com